Салими Аюбзод

Нигариш ва кандуков

Муносибатҳои солим ё “ишқи пулакӣ”?

RahmedҲамон гуна, ки дар охири моҳи феврал раисиҷумҳури Тоҷикистон, Эмомалӣ Раҳмон, аз мулоқоту моҳигирӣ бо президенти Русия, Дмитрий Медведев, дар Завидово дасти холӣ ба Душанбе баргашт, Медведев аз сафараш ба Душанбе низ тақрибан бидуни дастовезе озими Маскав шуд. Аммо ин сафар хеле рӯшаниҳо овард…

Ягона дастоварди ӯ шояд имзои Қарордоди истифодаи муштарак аз нерӯгоҳи барқи обии “Сангтӯда-1” аст, ки бештар як санади ҳисобдорист, то таъинкунандаи сиёсати хориҷӣ.

Аммо ба ҳар ҳол, мақомоти Русия, метавонанд, худро дилбардорӣ кунанд, ки “моҳиҳои як замон дар оби лой дар Тоҷикистон доштаи худ” (ҳузури муфти низомӣ, “Окно”-и аз он ҳам ройгонтар, ваъдаи фурудгоҳи Айнӣ, ҷойгоҳи ҳокимонаи забони русӣ ва монанди инҳо)-ро аз даст надоданд.

Ин ҳам дар ҳоле, ки аз талабҳои Тоҷикистон хеле дар изтироб буданд ва азбаски манбаъҳои аслии асабонияти худро нишон дода наметавонистанд, манзур, масъалаҳои ҳарбӣ, ҳамаи мушти гаронро сари мақоми забони русӣ мезаданд ва барои якпула савдо садпула ғавғо бардошта, таваҷҷӯҳро аз масъалаҳои асосӣ мунҳариф карданд. Чӣ, магар танҳо ба Тоҷикистон омада, Қонуни асосии ин кишварро диданд, ки якбора аз мақоми забони русӣ дилпур гаштанд? Оё нусхаи конститутсияи Тоҷикистонро дар Маскав ёфтан мушкил буд?

Талаби Тоҷикистон, ки Русия бояд ҳаққи иҷораи пойгоҳи ҳарбии худро бипардозад, Маскавро хашмгин мекунад. Вале ягон мақоми Русия гуфта наметавонад, ки ин талаби Тоҷикистон ғайриқонунист.

Тазод дар ин аст, ки вақте Қирғизистон чунин талабро мекунад, Русия озурдагие нишон надода, бо сари хам онро мепазирад. Дар Ёддошти тафоҳуме, ки раисиҷумҳури Русия, Дмитрий Медведев ва ҳамтои қирғизи ӯ, Қурманбек Боқиев рӯзи 30-юми июл имзо карданд, таъсиси пойгоҳи нави Русия дар Қирғизистон бепул нахоҳад буд, балки ҳатто ҷуброни зарарҳои зистмуҳитии ин пойгоҳ низ ба гардани Маскав гузошта шудаанд.

Аммо талаби Тоҷикистон дар расонаҳои ба Кремл наздик ба шеваи тавҳиномез арзёбӣ шудааст. Яке аз онҳо чунин сарлавҳа гузоштааст: “Таджикистан предлагает России платную любовь”. Ин ҷо Тоҷикистон ошкоро фоҳиша ва ҷалаб номида шудааст, ки мехоҳад, танҳо дар ивази пул зери Русия бихобад. Бовар намекунам, ки президенти Тоҷикистон, ҳамчун сухангӯйи мамлакат ё Сафорати Тоҷикистон дар Русия, ҳамчун намояндаи Тоҷикистон дар маҳалли содир шудани тавҳин ба як давлат ва миллат, ин расонаро ба додгоҳ кашанд. Ҳарчанд дар як гӯшаи дилам чунин умед дорам.

Бузургтар аз ин, саволе машаққатам медиҳад, ки оё ҳуқуқи байнулмилал барои ҳуққабозиҳои давлатӣ ва созишномаҳои беадолатонаву найрангомези байнидавлатӣ, ки зери фишор ва ё дар ҳолати парешонхавосию гиҷхӯрдагии яке аз тарафҳо имзо шудаанд, ҷазоеро пешбинӣ мекунад?

Чаро Тоҷикистон тавонист, барои ба додгоҳ кашидани ду муттаҳами Талко 150 миллион доллар ба ҳаво сар диҳад, аммо наметавонад, ба ними чунин маблағ Русияро, масалан, барои ҳуққабозӣ дар нархгузорӣ ба Маркази дидбонии кайҳонии “Окно” ва ё сарпечӣ аз иҷрои ӯҳдадориҳои худ ба курсии айбдоршаванда биншонад?

Ошкор шудааст, ки нархи ин марказ на 242 миллион доллар, балки ба маротиб бештар аст, зеро аз чунин марказҳо дар ҷаҳон ангуштшуморанд. Худи ҳарбиёни Русия мегӯянд, “Окно” аз рӯйи тавонмандияш, ки ғолибан ба ҷойгиршавии ҷуғрофиёии он бастагӣ дорад, вазифаҳоеро ба ҷо меорад, ки ба кори 4 маркази тарассути кайҳонии Амрико баробаранд. Иёлоти Муттаҳида аз чунин дидбонгоҳҳо, яке дар Тексас дорад, дигаре дар ҷазираи Диего-Гарсия, савумӣ дар Кореяи Ҷанубӣ ва чаҳорумӣ дар ҷазираҳои Ҳавайӣ.

Мантиқан нархи “Окно” бояд ба арзиши ин чаҳор маркази амрикоӣ баробар бошад, зеро як худаш вазифаи ин чаҳор иншоотро иҷро мекунад, аммо дар бадтарин ҳолат, нархи он ба ҳеҷ ваҷҳ наметавонад, 242 миллион доллар бошад ва метавон хулоса кард, ки Русия онро ройгон ба даст овард. Зимнан аз рӯйи масоҳат ва вазифаҳояш ин худ як пойгоҳи ҳарбии Русия аст.

1okno1

Чаро танҳо иҷораи радари Габалии Озарбойҷон солона барои Русия наздики 370 миллион доллар аст, аммо ҳақи комили моликият ба “Окно” камтар аз ин? Беҳтар набуд, “Окно” ба иҷора дода мешуд? Дарвоқеъ, иҷорапулии замини “Окно” дар Тоҷикистони камзамин барои 49 сол ҳамагӣ 39 сентро ташкил медиҳад!

Русия ин марказро дар ивази қарзҳое соҳибӣ кард, ки дар солҳои 1993-1995 гирифта шудаанд. Тамоми ҷаҳон медонад, ки дар ин давра Тоҷикистон гирифтори ҷанг буд ва боз ҳам русҳо буданд, ки ин ҷангро бар сари тоҷикон таҳмил кардаву сабабгори ҳалокати 150 000 тоҷик ва фирори наздик ба 1 миллион нафар шуда, дар буҳбуҳаи ҷанг бахши аъзами сарвати Тоҷикистонро берун кашиданд, бо фишор онро дар минтақаи рубли русӣ нигоҳ дошта, ба партовгоҳи пули чӯбини бекора табдил доданд ва ин кишварро ба вартаи қаҳтиву бадбахтӣ кашонда, ниҳоят афроди дилхоҳи хешро ба сари қудрат оварданд.

“Аз мақоми забони муоширати байни миллатҳо маҳрум кардани русӣ як кӯрнамакии ошкорои президент Раҳмон аст,” — гуфт узви Кумитаи равобити байнулмилалии Думаи давлатии Русия ва узви ҳизби путинӣ, Валерий Богомолов рӯзи 31-уми июл. Вай афзуд, “охир, ҳама хеле хуб дар ёд доранд, ки бо мадади кӣ дар вақташ вай ба қудрат расид.” 

Дар арафаи мулоқоти Душанбе хабаргузории давлатии Русия, ПРАЙМ-ТАСС зери сарлавҳаи “Рахмон ты не прав. Медведев напомнит президенту Таджикистана о том, что у власти он находится благодаря РФ”, таҳдиди ошкорое ба нашр расонд. Дар он аз ҷумла гуфта мешавад, ки Русия агар хоҳад,  метавонад, дар муддати хеле кӯтоҳ иқтисодиёти Тоҷикистонро ба ҳам занад. Ва гуфта мешавад, Раҳмон бояд шукр кунад, ки нерӯҳои Русия дар Душанбе, Қӯрғонтеппа ва Кӯлоб ҳастанд, вагарна ӯ як рӯз ҳам раисиҷумҳур буда наметавонаду кишвараш мисли оғози солҳои 1990 ба ҷанги шаҳрвандӣ фурӯ меравад.

Ин ҳам як таънаи ноҷавонмардона, як терроризми лафзӣ ва ёдоварии матали “себамро хӯрдӣ, пахтаамро ғоз бидеҳ.” Чӣ хуб мебуд, агар сарони Тоҷикистон ба хотири раҳоӣ аз чунин муттаҳамию маломат, баъд аз як муддат каси дигарро ба сари қудрат меоварданд ва ӯ ҳамаи созишҳои ноодилона бо Русияро бекор мекард. Ҳадди ақал Русия наметавонист, раҳбари кишварро ин гуна таҳқир кунад. Пас, агар замоне мададе карда будед, Раҳмон бояд то дами марг дамкӯтаҳу муттаҳами шумоён бошад?

Агар Рус давлати одил мебуд, монанди кишварҳои Маҳфили Порис, ки қарзҳои замони ҷангу нооромии кишварҳои Африқоро ба онҳо бахшид, қарзҳои хунолудашро ба Тоҷикистоне, ки аз мероси Иттиҳоди Шӯравӣ бенасиб монд, мебахшид ва даст ба ғорати як кишвари бадбахту бечораву беиқбол намезад.

Саволи дигар. Ҳуқуқи байнулмилал барои иҷро накардани созишномаҳои байнидавлатӣ ҷазоеро пешбинӣ мекунад? Зеро агар ба додгоҳ кашидани Русия имконпазир бошад, бояд ҳамзамон барои бузургтарин дурӯғи қарн — ваъдаи сармоягузории баробар ба 2 миллиард доллар, ки соли 2004 президенти вақти Русия Путин имзо кард, дар додгоҳи адли ҷаҳонӣ ё баҳси иқтисодӣ ҷавоб диҳад.

Таври маълум, аҳдномаҳои таъсиси пойгоҳи ҳарбии Русия дар Тоҷикистон ва ҳаққи моликияти Маскав ба “Окно” дар як баста бо барномаҳои сармоягузории Русия дар Тоҷикистон имзо шуданд ва бояд иҷрои онҳо бо мувозанат сурат мегирифт. Аммо танҳо бахше аз онҳо иҷро шуд, ки ба манфиати Русия буд ва бахше иҷро нашуд, ки ба манфиати Тоҷикистон.

Ба истиснои ҳамин “Сангтӯда-1”, ки Русия ба мушоракати Эрон ва ҷалби 250 миллион доллари Теҳрон дар он роҳ надод. Ҳол он ки Эрон монанди Русия баднафсӣ накарда, на 75, балки ҳамагӣ 51 дарсади саҳмияҳои нерӯгоҳро дар ивази ин маблағ дархост карда буд.

Қарордоди “Сангтӯда-1” барои он иҷро шуд, ки аз ҷониби Русия ҳукумати ин кишвар ба он имзо кард. Лекин қарордоди сармоягузории 560 миллион доллар ба эҳдоси нерӯгоҳи барқи обии “Роғун” аз тарафи ширкати “РусАЛ” ва шояд ба ҳамин сабаб муаллақ монд.

Оё Путин инро пешакӣ медонист, ки нагузошт, созишномаи Роғун низ аз ҷониби ҳукумати Русия ба имзо расад? Як сол баъдаш, вақте раиси ширкати “РусАЛ”, Олег Дерипаска, дар Тошканд бо раисиҷумҳури Узбакистон, Ислом Каримов мулоқот кард, аз сармоягузорӣ ба Роғун даст кашид ва ҳукумати Русия гуфт, ин тасмими як ширкати хусусист, ки рабте ба ҳукумат надорад.

Сафири Русия дар Тоҷикистон, Рамазон Абдулатифов дар охирин нишасти хабарияш дар ин мақом 11-уми ноябри соли 2008, дар Душанбе, изҳори таассуф кард, ки Тоҷикистон мебоист дар мавриди Роғун на бо “РусАЛ”, балки бо ҳукумати Русия созишнома имзо мекард. Вале шояд одоби дипломатӣ нагузошт, биафзояд, ки ҷалби Дерипаска нақшаи Русия буд, на Тоҷикистон.

Ҳатто бо гузашти ин ҳама муддат низ тарафи Тоҷикистон сукутро авло донист ва то ҳанӯз ҳам намегӯяд, ки оё ҳукумати Русия дар ин созиш бо “РусАЛ” нақши кафил ва тазминдиҳандаи ваъдаҳои “РусАЛ”-ро дошт ё на ва шикасти қарордодро чӣ гуна бояд ҷуброн кунад?

Созишномаи байнидавлатии ҳифзи ҳуқуқи муҳоҷирон мебоист вазъи муҳоҷирони тоҷикро дар Русия беҳтар мекард. Тибқи он, маоши муҳоҷирон бояд аз ҳадди ақалли дастмузд дар Русия кам намебуд ва онҳо аз хадамоти беҳдоштӣ бархӯрдор гашта, солҳои корашон дар Русия ба мӯҳлати бознишастагӣ ва ҳаҷми нафақаи онҳо шомил карда мешуд. Иҷрои ин созишнома низ ба чашм намерасад. Бо шурӯъи бӯҳрон садҳо ҳазор аз муҳоҷирон натавонистаанд, музди кори хешро ба даст оранд ва қатлу таҳқири онҳо дар мулки Рус идома дорад.

Хуб, гузаштаҳо гузаштанд. Вале оё имкон надошт, ба сабаби хунукназарии Русия дар иҷрои бахше аз ӯҳдадориҳояш ҳамаи бастаи созишҳои соли 2004 беэътибор эълон шавад ва ё дастикам мавриди бознигарӣ қарор бигирад? Чаро “тоҷик бояд дар диёри худ низ муттаҳам бошад?”

Қирғизҳо оқилтар баромаданд ва ба “очко”-и русҳо лой молиданд. Онҳо аввал бахши аъзами сармояҳоро гирифтанд ва сипас кори худро карданд. Русия ба онҳо аллакай наздик ба 1 миллиард доллари ваъдагияшро дод, ки аз ин қариб 300 миллионаш грант, яъне тӯҳфа аст. Пас аз расидани 130 миллиони аввал Қирғизистон эълон кард, ки пойгоҳи “Манас”-ро мебандад ва амрикоиҳоро аз қаламраваш меронад.

Баъд аз 6 моҳ, бо расидани бахши дувуми сармояҳои русӣ, Бишкек фақат унвони пойгоҳро иваз кард ва амрикоиҳоро дар қаламрави хеш нигоҳ дошт.

Акнун Маскав барои тасаллои дил ва ҳифзи обрӯйи худ талаби таъсиси пойгоҳи дувумаш дар Қирғизистонро ба миён гузошт ва ба он даст ёфт, вале барои ҳамин пойгоҳ низ пул пардохт хоҳад кард ва барномаи сармоягузорияш ба иқтисоди қирғизро идома хоҳад дод.

Пас, ончӣ Қирғизистон пешниҳод мекунад ва барои пешниҳодаш пул ҳам мегирад, “платная любовь” нест, лекин он ки Тоҷикистон аз иҷоранишини қаламраваш пули иҷора мехоҳад, дафъатан фоҳишагарӣ унвон мешавад? Аз куҷо ва ба кадом далел ин қадар беэҳтиромӣ ва танаффур?

Оё сабаб ин нест, ки Қирғизистон бозии олиҷаноби дипломатиро пеш мебарад ва Ғарб ва Амрикоро ҳам дар паси худ дорад? Шояд Тоҷикистон низ ба ҳамин самт талош мекунад? Дар ёд дорем, ки соли 2001 президент Раҳмон низ 5 фурудгоҳи Тоҷикистонро ба амрикоиён пешниҳод кард, вале онҳо ба Қирғизистон бартарӣ доданд.

Магар барои ин не, ки он вақт Қирғизистон ҳамчун як кишвари дорои низоми демократӣ дар Ғарб ном бароварда буд? Оё сабаб ин нест, ки дар ҳукумати ҳатто президент Оқоев намояндагони ақида ва аҳзоби сиёсии гуногун дар вазифаҳои калидӣ фаъолият мекарданд ва афкори рангоранг дар ниҳояти амр ба ташаккул ва рушди мафкураи давлатӣ ва давлатдорӣ сабаб гардид?

Агар гӯем, ки нооромиҳо дар Тоҷикистон сабаби заъфи хатти машши ҳукумати Тоҷикистон дар бархӯрд бо Русия аст, як андоза дуруст хоҳем гуфт, аммо чунин нооромиҳо дар Қирғизистон ҳам сар зада буд. Ҳатто хеле пештар аз Тоҷикистон — қазияи туркҳои месхетӣ дар Уш дар оғози солҳои 1990 ва ахиран, даргириҳои бо мусаллаҳони Ҳаракати исломии Узбакистон, ки аз соли 1999 сар шуда, то ҳоло идома дорад.

Шояд сабаб ин бошад, ки Қирғизистон дар ҳар тасмими худ қотеъ буд ва бо гузаштҳои зиёду пайдарпай вазни худро набохтааст?

Бо кушта шудани як қирғиз дар Русия, ҳизбҳои сиёсӣ ва созмонҳои ғайридавлатии Қирғизистон тазоҳуроти зидди бегонаситезӣ баргузор карданд ва то дари сафорати Рус дар Бишкек рафта, номаи хашмолуди худро ба сафири ин кишвар супурданд.

Русия ин падидаро ором пазируфт ва дертар ҳатто бо узрхоҳӣ як посухи расмӣ дод.

Навиштаи чанд нашрияи Тоҷикистон дар бораи сарбурии фарзанди Тоҷикистон, Салоҳиддин Азизов дар пойтахти Русия, то ҳанӯз ҳам вокунишҳои нафратомези мақомоти русро ба думбол дорад.

Теъдоди муҳоҷирони Узбакистон дар Русия назар ба тоҷикон кайҳост, қариб ду мартаба бештар шудааст, вале ҳанӯз ҳам Галустян ба ҳоли тоҷикон пӯзханд мезанад ва Жирик бо раводиди сафар таҳдид мекунад.

Ба мулоқоти Маскав наомадани раисиҷумҳури Беларус, Аляксандр Лукашенко аз тарафи мақомот ва расонаҳои ҳамагонии Русия чандон ғулғулаеро ба бор намеорад, ки ба чунин мулоқот “намеоям” гуфтани президенти Тоҷикистон, Эмомалӣ Раҳмон.

Шояд Маскав Тоҷикистонро “шарики стратегӣ” шуморад, аммо ҳаргиз онро шарики баробарҳуқуқ надонистааст. Тоҷикистон дар равобити байниҳамӣ бо Русия ҳаргиз баробарҳуқуқ набудааст ва ҳоло дида мешавад, ки ҳатто бо дигар кишварҳои шӯравии собиқ низ баробарҳуқуқ нест.

Ҳар кишваре метавонад, аз забони худ ё тарзи навишти аслу насаби хеш ҳимоят кунад. Маскав хомӯш хоҳад монд. Вале чун Тоҷикистон ин корро бикунад, шӯру валвала бапо хоҳад шуд.

Шояд Русия моро муттаҳамони абадӣ мешуморад? Эҳтимол дар вақташ “не” гуфта тавонистан даркор буд?

Ё замоне (25-уми марти соли 2002) мушт нишон додан зарур буд, ки Александр Котенков намояндаи Путин дар Думаи давлатӣ, гуфт: “Маскав пур аз тоҷикони гадо шудааст.”

Шояд замоне ки муовини раиси Дума ва дертар, оҳ аз дунёи бӯқаламун!, Ваколатдори ҳуқуқи инсон дар Русия, Владимир Лукин, гуфта буд: “Тоҷикон хатари хазандае ҳастанд, ки ба амнияти Русия таҳдид мекунанд, онҳо касоне мебошанд, ки ҳамеша ошӯб ва бенизомиро ба вуҷуд овардаанд.”

Дар пайванд ба мулоқоти Душанбе, “Коммерсант” менависад, агар Тоҷикистон ин қадар нозунуз карданист, (яъне он дигар ба Русия ишқи бепулу беминнат доданӣ нест,) Русия дар ниҳояти амр онро “мепартояд” (забони кӯча! – может просто бросить) ва аз пайи шарикони дигари стратегӣ мешавад. Агар ин шарик Қирғизистон аст, ба зудӣ дар ҷайбҳои Русия муш ба асо хоҳад гашт.

Ҳоло бояд дареғ гуфт, ки кишвар дар солҳои истиқлолияташ натавонист, ба иқтисодиёте даст ёбад, ки нерӯи кории мардуми хешро бо шуғл таъмин карда тавонад ва дар ҳақиқат ягона “силоҳ”-и Русия муҳоҷирони тоҷиканд, ки бозгашти сартосарии онҳо метавонад, сабаби бесомониҳои иҷтимоӣ дар кишвар шавад. Вале оё куллан низ Тоҷикистон, ки ба Русия акнун “ишқи пулакӣ” пешниҳод мекардааст, агар “партофта” шавад, чӣ хоҳад кард? Оё дурнамое дар назар гирифта шудааст?

Зоҳиран, танҳо роҳ ҳамин аст, ки Тоҷикистон ба ҳар қимате ки бошад, ба муносибатҳои баробарҳуқуқ ва солим (на “ишқи пулакӣ”) бо Русия даст ёбад. Беҳтарин роҳ, ҳамон додгоҳи байнулмилалист ва роҳҳои дигар ҳам шояд ҳастанд. Дар акси ҳол ин вазъи риққатбори “шурики стратегӣ” ҳамоно идома хоҳад кард.

01.08.2009 - Posted by | Сиёсат, Таърих, Тоҷикистон |

24 Comments »

  1. Your thoughts should be written in Rus and Eng too in order others could read them and know that Tajiks are not just arobakash and dvornik.

    Comment by Follower | 02.08.2009 | Reply

  2. Thank you for your comment. Yes, you are right, I was intended to write this article in Russian first, but due to the time shortage and as a protest against the Russian statments on the language issues I wrote it in my beloved, mother tonque. I hope that Russians will translate it for themselves if they need to find solution for the bilateral issues.

    Comment by aioubzod | 02.08.2009 | Reply

  3. Акои Салимчон, дуруд!

    Агар хохиш дошта бошед, метавонам ин навиштаи чолибу муфассали шуморо ба Инглиси гардонидан кушиш намоям. Ба назарам, баъди забони бузурги Точикии Форсии худамон инчунин пахн кардани фикру андешахоямон бо ин забони обруманди байналмиллали имрузхо хеле кори муфиде хохад буд. Бигзор русхо пасон аз он ба забони худашон тарчума намоянд. Офарин, ки нахуст бо забони милли навиштанро дар ин маврид болотар гузоштед.

    Пируз бошед.

    — БК

    Comment by bkosimi | 02.08.2009 | Reply

  4. Akai Salimjon.

    Yak jahon tashakkur.

    Comment by Nahzati | 03.08.2009 | Reply

  5. Ботури азиз, дуруд.

    Агар ин лутфро бикунед, сарам ба осмонхо хохад расид. Сипосгузорам аз мухаббат ва самимияти Шумо.

    Як пурсиши дигари Шумо хам ба ман расидааст. Сабабе дар миён нест, гумон доштам, ки кайхо онхоро хамрох кардаам. Дархол ислох хохам кард.

    Сарсабзу пируз бошед.

    Comment by aioubzod | 03.08.2009 | Reply

  6. Дуруди Худованд ба устод. Илохо хамеша каламатон сабз, умратон дароз ва танатон бедард. Хело тахлилхои чашмрас… Кош хама дар ин бора фикр мекарданду менавиштанд ва амал мекарданд. Ба хаминаш хам сад шукри Офаридагор. Шумо барои мо умеди зиндагони кардан ва омхтану кор кардан мебахшед акои Салимчон. Худованд шуморо дар панохаш нигах дорад…

    Comment by Дурандеш | 03.08.2009 | Reply

  7. Дуруд ба Шумо Салими Аюбзод!

    Ман андешахои шумори ба пурраги хондам. Вале на ба хамаи андешахои Шумо розиям.
    Дуруст аст, расонахои Русия тахкиру тухмату бухтонро алайхи Точикистон то хадди ифрот расонидаанд. Ман худам дар Русия тахсил мекунам ва ба чашми сар мебинам ки барои русбачахои бадахлок ранч додани як точики мухочир ба як навъи вактгузарони табдил ёфтааст (Издеваться над тажиками превратился в забаву!)…
    Аммо ки гунахгор ки “Окно” бо нархи ночиз фурухта шуд. Русия? Агар “Хукуматдорони” Точикистон нархи обьекти худро надонанду онро бо фулус фурушанд Руссия гуяд ки не бародахо ин гаронтар меистад ва онро бо нархи гарон харад? Ё ин ки дар бораи Сангтуда-1. Руссия на аз баднафсияш 75 фоизи сахмияхои онро харид. Балки Точикистон пуле надошт, ки сахмия бештари онро харад. Эрон 65 % пешниход кард аммо ин микдор пулро надоштем ки онро харем. Хамон 25% сахимияи бокимондаи Сангутдаро низ чониби Точикистон дода натавонист!
    Мо точикон ба хама бадбахтихои худамон дигаронро гунахгор карданро дуст медорем. Бехтараш муштро ба сари худамон аввал занем, ки дар сари Хукумати Точикистон кихо нишастаанд. Онхое ки хатто нархи моликияти хеш, “Окно”-ро намедонанд.Пас аз Русия чи гила? Ин холат маколи точикии “ахмакро ёфта ахмакаш накуни вуболиаш мегирад” ба ёд меояд. Аз афташ хамин маколро Русия медонад. Бинобар ин ахмак карда гаштааст…
    Ман хам точикам, точикзабонам мисли Шумо ин падидахоро дида дарду аламам меояд. Аммо чи кунем ки вокеият хамин хаст. То дигаронро айбдор кардан худамонро бояд аз бунёд ислох кунем. Баъд моро хурмат мекардаги мешаванд…
    Узр агар густохи карда дар баробари Шумо ки аз банда дида хеле бештар калам фарсудаед “беадаби” карда бошам.

    Comment by Абдулло | 05.08.2009 | Reply

    • Абдуллои азиз, ман ба нуктаи асосии гуфтахои Шумо розиам, ки мо бояд нахуст худро гунахкор кунем. Аммо инро хам бояд дар назар дошта бошем, ки агар Русия ба гуфтаи бисерихо дусти мост, бояд одилона рафтор кунад, на ки дар дар лахзаи душвор аз беилочии мо манфиат бардорад.

      Зур бояд одил бошад, зеро беадолатии нозур зарари бузург нахохад расонд.

      Сониян, дар ин намуна мебинем, чаро Русия мехохад, дар кадом кишваре, ки тавонад, одами ба худаш даркориро ба кудрат расонад ва дигар тамоми умр уро мутаххами хеш нигох дошта, ба манфиати худ, ба гуфтаи шумо “ахмакаш” кунад.

      Максад аз матрах кардани ин масъалахо ин аст, ки мо аз хатову шикаст ва камбудихои гузаштаи худ биомузем ва даххо бор ба як чох наафтем.

      Сипосгузорам, ки андешахои худро иброз доштед. Ин чо кошонаи Шумост ва харгиз дар гуфтани назари худ истихора накунед. Пируз бошед.

      Comment by aioubzod | 05.08.2009 | Reply

  8. Салом дустам, Салим! Ташаккур аз шумо барои тахлили хеле чолиб ва ташаккур аз Ботур, ки азм кардаст маводи мазкурро ба англиси баргардонад. Албатта бояд чунин маводро хар чи бештар мардумон хонанд, азчумла мардуме, ки форси балад нестанд. Бигзор донанд, ки мо хам метавонем (ба кавли рузноманигорони хафтаномаи СССР)!
    Худо нигахбонатон ва каламатон хамешасабз, решааш дар об бошад🙂

    Comment by Sooroosh | 05.08.2009 | Reply

    • Дуруди бепоён ба Суруши азиз. Сипосгузорам аз лутфи Шумо. Зимнан “Мо метавонем” шиори интихоботии бехтарин президент дар чахони имруз — Барак Обама аст. СССР, ки натавонист ва фуру пошид. Боз хам сипосгузорам аз лутфат.

      Comment by aioubzod | 05.08.2009 | Reply

  9. Хорошо пишите.

    Comment by Tiger | 05.08.2009 | Reply

  10. Русия тавоно аст ва метавонад одами худашро ба сари кудрат биерад, ва уро ахмак кунад, вале худо ба Узбакистону Казокистону мамлакатхои исломи ин кудратро сазовор надонистааст вагарна аз ин рузамонхам мемондем ва дар он вакт хамаамон ахмак мешудем. Ягона чизе,ки моро ба пасти бурда истодааст ин кашокию бесаводии кули мо ва беписандию бе нангии босаводони мост.

    Comment by Mark Twain | 06.08.2009 | Reply

  11. Устод Аюбзод! БравОООООООООООО! Бояд хамаи мо хамин хел точикон фикр бикунем! Ахсант!!!!

    Comment by Бахманёр | 06.08.2009 | Reply

  12. Bo durud ba shumo, akoi Salimjon!

    Navishtai shumoro muvofiqi va’dagiam tarjumai Inglisi namuda istodaam. Az sababi serkori, holo faqat 70% on omoda shudaast, vale ba har hol, khostam, ki shumoro az in khabardor sozam. Hatman onro pakhsh va pahn khohem kard, agar rozi boshed.

    Yak nuktai digar. Albatta, mavodi mufassal va botartibu bodalel navishted, vale agar imkon boshad dar oyanda vaqti navishtanaton nomi Tojikiston va millatro beshtar balandtar guzored va nomi russiyaro kamtar istifoda kuned to bar’aks tablighashon nashavad. Vaqti tarjuma kalimai rusu rusiya bisyor vomekhurad, albatta bo sababhoi asosnok. Vale, masalan, khabarguzorihoi begona guftanashon, ki “Tojikiston fohisha va zeri rusiya khobidani ast”, qaid kardan zarur shoyad naboshad, ba nazaram, garchande gaphoi qabeh bisyor ast, onro nazarras karda guftan shart nest. Bar’aks joihoi zaifu pasti rusiyaro beshtar bar’alo, tez-tez guftan khub ast. 1 gap 360 pahlu dorad meguyand va shumo inro az man behtar medoned.

    Boqiashro pagoh mefiristam, to ba’dan az nazar guzaronida, ba chop sar dihed. Zimnan, onro ba yagon haftanomai Tojikiston dodani nashuded? Posukhi khube shuda metavonist ba in ru-siyaho.

    Hamchunin, siposi ziyod baroi guzoshtani payvandho ba tornigorhoi Yak Darveshu Bakhti Millat dar somonaaton.

    Salomat boshed!

    — Botur

    ===============

    Healthy Relations or “Love for Money”
    As in the end of February 2009 when Tajik President Emomali Ramon returned with empty hands from discussions and fishing with Russian President Dmitry Medvedev in Zavidovo location, this time Medvedev went back to Moscow with almost nothing to boast about. But this trip brought clarity to some issues…
    The only achievement is possibly the agreement for joint use of Sangtuda-1 hydro power station which is more a bookkeeping document than a factor in foreign policy shaping.
    However, though Russian authorities can encourage themselves that “once a good fishing they had in dirty waters in Tajikistan” (meaning very low fee for military base presence, even cheaper rent of OKNO space monitoring object, promise of Ayni airport, securing use of Russian language and etc.) were not lost.
    This is in spite their nervousness about demands of Tajikistan and because they could not show reasons for their anxiety, meaning military issues, they pounded fists for Russian language status and made tons of noise out of a tiny thing, and thus, thought to distracted attention from main issues. As if they just came to Tajikistan to see our Constitution on the status of their language and then calmed down. Was it not possible to find a copy of Tajikistan’s Constitution in Moscow?
    Tajikistan’s demand for Russia to pay a decent fee for having a military base in the country makes officials in Moscow angry. But none of Russian authorities can say that this demand from Tajikistan is illegal.
    The difference is that when Kyrgyzstan puts forth such a demand, Russia does not show its anxiety and accepts it with nod of a head. In memorandum of understanding that Russian President and his Kyrgyz counterpart Kurmanbek Bakiev signed on July 30, 2009, it is indicated that the establishment of new military base won’t be free of charge for Russians, but even the compensation for environmental damages caused by the base will be paid by Moscow.
    Unfortunately, Tajikistan’s demand portrayed in media outlets closely controlled by Kremlin use disdaining language. One of the stories entitled, “Tajikistan is offering Russia love for money.” Here Tajikistan is openly called a prostitute that wants to give love for money. I don’t believe Tajik President as the face of the country or Tajikistan Embassy in Russia as representative of its interests will sue this news agency for using such disdaining language to a country. Even though I hope somewhere in my heart this would happen.
    More importantly another question bothers me and that is whether international law has any punishment for gambling and locking into unjust and deceptive intergovernmental agreements a country under pressure or in state of distress and uncertainty?
    Why can Tajik government spend in no vein a $150 million dollars for persecution of 2 former corrupt heads of TALCO, but cannot spend half of this amount to sue Russia, for example, for gambling in setting up unjust prices for the rent of important Space Monitoring Center OKNO and declining from responsibilities it had taken?
    The proven current price of OKNO is not mere $242 million dollars, but several times more since there are not so many such centers in the world. Russian military officials themselves state that OKNO’s capacity is related to its convenient geographic location and its performed tasks are equal to 4 space monitoring centers of the United States. The US has such centers in Texas, Island of Diego-Garcia, South Korea, and Hawaii.
    Logically, the price of OKNO must be equal to the value of these 4 American centers, since it can apparently perform tasks of all these 4 at once, but even in worst case estimation it can never be priced at $242 million and it looks like Russia is getting such wealth absolutely for free. By the way, in terms of occupied space and performed tasks it can be called another Russian base.
    How come that only the rent of Gabala Radar in Azerbaijan for Russia costs $370 million a year, but the right to almost own OKNO is so much less? Would it not be so much better rent OKNO? In fact, it is currently rented from Tajikistan with its limited land area for 49 years at the rate of 39 cents annually!
    Russia acquired it for debts that Tajikistan borrowed during 1993-1995. The whole world knows that during that time Tajikistan was in turmoil of war and moreover, it was Russians who brought this war to Tajik’s fate which has claimed more than 150,000 deaths and forced almost to a million to be refugees, took out most of its wealth in unstable conditions, forced it into their russian ruble zone, made it a dumpster for their old devalued currency and lead the country to poverty and misery, finally placing their desired person to ill-run the government.
    Depriving the status of Russian as a language of communication between various nations living in the country is open disrespect of President Rahmon” stated one of the members of Committee on International Relations in Russian Duma and member of Putin’s party, Valery Bogomolov on July 31. He said, “Everyone remembers well who helped him to come into power.”
    In the eve of Dushanbe meeting, Russian state news agency Prime-Tass had an article entitled, “Rahmon you are not right. Medvedev will remind President of Tajikistan that he is in power thanks to Russia” in a form of threat. For instance, it said that if Russia wants it can break Tajik economy quickly. It follows on mentioning that Ramon should be grateful that Russian forces are in Dushanbe, Kurganteppa and Kulob, otherwise he can not be president even for a day and that his country fill fall into civil unrest as in 1990’s.
    This is another shambeful accusation, a type of speech terrorism that reminds me of saying, “you ate my apple, now water my plants.” It would be good if leaders of Tajikistan would bring someone else to country’s leadership to refute such accusations and disdain and discontinue all unfair agreements with Russia. At least Russia would not be able to disdain a leader of the country anymore. So, if you helped once, you think Rahmon has to be accused by you till the end of his time now?
    If Russia was a just country, such as countries of Paris Club, which annulled the debts owed by African countries accrued during unstable and conflict periods, it would forgive its bloody loans to Tajikistan which didn’t have any share of Soviet Union’s inheritance and would not get its hands on stealing from a poor and unlucky country.
    Another question is whether international law allows punishment for not fulfilling obligations set forth by intergovernmental agreements? Because if suing Russia is a possibility, then it must be brought to justice and economic compensation for lying big time about 2 billion dollars when Putin signed agreement in 2004.
    As it is evident, agreements on establishment of Russian military base in Tajikistan and right of owning ONKO for Russia were all included in the program of Russian investment into Tajikistan and had to be fulfilled equally in all matters. However, the matters that benefited Russian side did get accomplished and matters concerning Tajikistan’s interests were not.
    Because of this Sangtude-1 that Russia did not agree to partnership investment by Iran and $250 million investment from Tehran did not happen. It is Iran unlike Russia that without greed did not request 75%, but a modest 51% share in power plant. Sangtuda-1 agreement was accomplished because its government signed it on behalf of Russia. But the contract for $560 million for construction of Rogun hydro power plant was signed by Rusal company and maybe with this reason it was meant to be unfulfilled.
    Did Putin know this beforehand and did not let its government sign Rogun contract instead? When a year later, head of Rusal Oleg Deripaska met with President of Uzbekistan Islam Karimov and refused the investment in Rogun, Russian government pointed that it was a decision by a private company and not related to them.
    Former Russian Embassador to Tajikistan Ramazan Abdulatipov in his last press conference on November 11, 2008 in Dushanbe noted that as for Rogun, unfortunately, Tajikistan should have gotten into agreement not with Rusal, but with Russian government. Maybe diplomatic codes did not allow him to add that it bringing Deripaska and Rusal was a plan of Russians, not Tajikistan.

    Comment by bkosimi | 07.08.2009 | Reply

  13. Ботури азиз, дастатон дардро набинад, хеле захмат кашидаед. Ба тамоми суханони окилонаи Шумо койилам ва кабул дорам. Гап дар ин ки хам забон, ки манзур аз он гурухи муайяни хонандагон аст, талаботи худро дорад ва Шумо ин чихатро ба хубй дарк мекунед.

    То чое ки хабар дорам, ду нашрияи Точикистон — “Озодагон” ва “Пайкон” ин матлабро чоп кардаанд. Сипосгузорам аз кормандон ва сардабирони ин хафтаномахо.

    Боз хам мегуям, дасти Шумо дард накунад. Интизори матни комил хастам. Шод бошед, чун маро шод кардед.

    Comment by aioubzod | 07.08.2009 | Reply

  14. Дуруд ба акои Салимчон,

    Дасти шумо дард накунад, тахлили хеле хуб кардаед.
    Ахсант!!!

    Эрач

    Comment by Эрач | 10.08.2009 | Reply

  15. Дуруд, бародари гироми!

    Гарчанде дертар бошад хам ба шумо тарчумаи Инглисии матни пурраи маколаатонро дар зер мефиристам. Агар боре аз назар гузаронед ва баъдан, хохиш дошта бошед, хамрох ё танхо худ онро таблигу пахн кардан мумкин аст. Ба назарам, мухим аст, ки имрузхо мо ба хонандагони инглисзабон низ, ки аксарияти чахони интернетро ташкил медиханд, нуктаи назари Точикони рушанфикру механпарастро бирасонем ва аз чумла, хотиррасон намоем, ки то чи андоза ин руссия пастиву фиребгари нисбати Точикистон карда истодааст. Гурчистону Укроин танхо норози аз ин ахриман нестанд. “Хар касе, ки ба хонаи хамсояи худ оташ мезанад, хатман он оташ ба хонаи у хам хохад расид.”

    Бо сипос ва эхтиром,

    — БК
    ==================================

    Healthy Relations or “Love for Money”
    As in the end of February 2009 when Tajik President Emomali Ramon returned with empty hands from discussions and fishing with Russian President Dmitry Medvedev in Zavidovo location, this time Medvedev went back to Moscow with almost nothing to boast about. But this trip brought clarity to some issues…
    The only achievement is possibly the agreement for joint use of Sangtuda-1 hydro power station which is more a bookkeeping document than a factor in foreign policy shaping.
    However, though Russian authorities can encourage themselves that “once a good fishing they had in dirty waters in Tajikistan” (meaning very low fee for military base presence, even cheaper rent of OKNO space monitoring object, promise of Ayni airport, securing use of Russian language and etc.) were not lost.
    This is in spite their nervousness about demands of Tajikistan and because they could not show reasons for their anxiety, meaning military issues, they pounded fists for Russian language status and made tons of noise out of a tiny thing, and thus, thought to distracted attention from main issues. As if they just came to Tajikistan to see our Constitution on the status of their language and then calmed down. Was it not possible to find a copy of Tajikistan’s Constitution in Moscow?
    Tajikistan’s demand for Russia to pay a decent fee for having a military base in the country makes officials in Moscow angry. But none of Russian authorities can say that this demand from Tajikistan is illegal.
    The difference is that when Kyrgyzstan puts forth such a demand, Russia does not show its anxiety and accepts it with nod of a head. In memorandum of understanding that Russian President and his Kyrgyz counterpart Kurmanbek Bakiev signed on July 30, 2009, it is indicated that the establishment of new military base won’t be free of charge for Russians, but even the compensation for environmental damages caused by the base will be paid by Moscow.
    Unfortunately, Tajikistan’s demand portrayed in media outlets closely controlled by Kremlin use disdaining language. One of the stories entitled, “Tajikistan is offering Russia love for money.” Here Tajikistan is openly called a prostitute that wants to give love for money. I don’t believe Tajik President as the face of the country or Tajikistan Embassy in Russia as representative of its interests will sue this news agency for using such disdaining language to a country. Even though I hope somewhere in my heart this would happen.
    More importantly another question bothers me and that is whether international law has any punishment for gambling and locking into unjust and deceptive intergovernmental agreements a country under pressure or in state of distress and uncertainty?
    Why can Tajik government spend in no vein a $150 million dollars for persecution of 2 former corrupt heads of TALCO, but cannot spend half of this amount to sue Russia, for example, for gambling in setting up unjust prices for the rent of important Space Monitoring Center OKNO and declining from responsibilities it had taken?
    The proven current price of OKNO is not mere $242 million dollars, but several times more since there are not so many such centers in the world. Russian military officials themselves state that OKNO’s capacity is related to its convenient geographic location and its performed tasks are equal to 4 space monitoring centers of the United States. The US has such centers in Texas, Island of Diego-Garcia, South Korea, and Hawaii.
    Logically, the price of OKNO must be equal to the value of these 4 American centers, since it can apparently perform tasks of all these 4 at once, but even in worst case estimation it can never be priced at $242 million and it looks like Russia is getting such wealth absolutely for free. By the way, in terms of occupied space and performed tasks it can be called another Russian base.
    How come that only the rent of Gabala Radar in Azerbaijan for Russia costs $370 million a year, but the right to almost own OKNO is so much less? Would it not be so much better rent OKNO? In fact, it is currently rented from Tajikistan with its limited land area for 49 years at the rate of 39 cents annually!
    Russia acquired it for debts that Tajikistan borrowed during 1993-1995. The whole world knows that during that time Tajikistan was in turmoil of war and moreover, it was Russians who brought this war to Tajik’s fate which has claimed more than 150,000 deaths and forced almost to a million to be refugees, took out most of its wealth in unstable conditions, forced it into their russian ruble zone, made it a dumpster for their old devalued currency and lead the country to poverty and misery, finally placing their desired person to ill-run the government.
    Depriving the status of Russian as a language of communication between various nations living in the country is open disrespect of President Rahmon” stated one of the members of Committee on International Relations in Russian Duma and member of Putin’s party, Valery Bogomolov on July 31. He said, “Everyone remembers well who helped him to come into power.”
    In the eve of Dushanbe meeting, Russian state news agency Prime-Tass had an article entitled, “Rahmon you are not right. Medvedev will remind President of Tajikistan that he is in power thanks to Russia” in a form of threat. For instance, it said that if Russia wants it can break Tajik economy quickly. It follows on mentioning that Ramon should be grateful that Russian forces are in Dushanbe, Kurganteppa and Kulob, otherwise he can not be president even for a day and that his country fill fall into civil unrest as in 1990’s.
    This is another shameful accusation, a type of speech terrorism that reminds me of saying, “you ate my apple, now water my plants.” It would be good if leaders of Tajikistan would bring someone else to country’s leadership to refute such accusations and discontinue all unfair agreements with Russia. At least Russia would not be able to disdain a leader of the country anymore. So, if you helped once, you think Rahmon has to be accused by you till the end of his time now?
    If Russia was a just country, such as countries of Paris Club, which annulled the debts owed by African countries accrued during unstable and conflict periods, it would forgive its bloody loans to Tajikistan which didn’t have any share of Soviet Union’s inheritance and would not get its hands on stealing from a poor and unlucky country.
    Another question is whether international law allows punishment for not fulfilling obligations set forth by intergovernmental agreements? Because if suing Russia is a possibility, then it must be brought to justice and economic compensation for lying big time about 2 billion dollars when Putin signed agreement in 2004.
    As it is evident, agreements on establishment of Russian military base in Tajikistan and right of owning ONKO for Russia were all included in the program of Russian investment into Tajikistan and had to be fulfilled equally in all matters. However, the matters that benefited Russian side did get accomplished and matters concerning Tajikistan’s interests were not.
    Because of this Sangtude-1 that Russia did not agree to partnership investment by Iran and $250 million investment from Tehran did not happen. It is Iran unlike Russia that without greed did not request 75%, but a modest 51% share in power plant. Sangtuda-1 agreement was accomplished because its government signed it on behalf of Russia. But the contract for $560 million for construction of Rogun hydro power plant was signed by Rusal company and maybe with this reason it was meant to be unfulfilled.
    Did Putin know this beforehand and did not let its government sign Rogun contract instead? When a year later, head of Rusal Oleg Deripaska met with President of Uzbekistan Islam Karimov and refused the investment in Rogun, Russian government pointed that it was a decision by a private company and not related to them.
    Former Russian Ambassador to Tajikistan Ramazan Abdulatipov in his last press conference on November 11, 2008 in Dushanbe noted that as for Rogun, unfortunately, Tajikistan should have gotten into agreement not with Rusal, but with Russian government. Maybe diplomatic codes did not allow him to add that it bringing Deripaska and Rusal was a plan of Russians, not Tajikistan.
    Even after this period Tajikistan side kept silent and still does not claim whether government of Russia was supposed to have a role of guarantor and controller of Rusal’s promises or not and how should this breaching of agreement be compensated?
    Intergovernmental agreement on protecting labor migrants’ rights should have improved conditions of Tajik migrants in Russia. According to this document, labor migrants’ wages should not be less the minimum wage in Russia and they should have access to health services as well as number of years employed in Russia should be appropriately adjusted to their pension payments. The implementation of this agreement is does not appear either. With the beginning of economic crisis hundreds of thousands of labor migrants could not get their well-earned salaries while attacks and discrimination on them still continues across Russia.
    Well, what’s gone, is gone. But was it not possible in the face of Russia’s neglect in fulfillment of its responsibilities to annul all sections of 2004 agreement or at least be put forward for re-consideration? Why Tajiks should be losers in their own field?
    Kyrgyzs showed better wit and blinded Russia’s eyeglasses. They first obtained the majority of funds and then did what they had to. Russia has already provided them billion dollars of which almost $300 million is in form of a grant. After receiving the first $130 million dollars, Kyrgyzstan declared that Manas Airbase will closed and Americans will have to leave the country.
    After six months, when the second payment by Russians was made, Bishkek only changed the title of the airbase and was able to still keep the Americans in its soil.
    Now, in order to comfort itself and maintain reputation, Moscow is considering to establish a second military base in Kyrgyzstan and succeeded in it, however it will still have to pay for the base and will continue its economic investment program in Kyrgyzstan.
    So, whatever Kyrgyzstan is offering and is getting paid for is not “love for money”, but Tajikistan which demands a fair fee from a renter of its own land, should be called a prostitute? Where and on what basis does so much disrespect and hate come from?
    Is it not the reason that Kyrgyzstan is performing such an excellent diplomatic act while managing good relations with the West and America? Maybe Tajikistan is also trying do something in this direction? Remember, in 2001 President Ramon offered 5 airports in Tajikistan to Americans, but they chose Kyrgyzstan as a better option.
    Was it because during that period Kyrgyzstan was somewhat popular in the West as a more democratic regime? Was the reason because even in Akaev’s government representatives of different parties and politics were given key official positions and various thoughts finally developed the state and state-building thinking?
    If we say that violence in Tajikistan is a weakness factor for Tajik government in its stance with Russia, which might not be far from truth, but these kind of violence have occurred in Kyrgyzstan, too. Even much earlier than in Tajikistan – the case of Meskhetian Turks in Osh in the beginning of 1990 and lately, clashes with the Islamic Movement of Uzbekistan starting from 1999 and continuing till present day.
    Maybe the reason is that Kyrgyzstan was persistent in its decisions and has not lost its weight power in spite of many concessions? When one Kyrgyz was killed in Russia, political parties and public organizations of Kyrgyzstan staged protests against ethnic hate crimes and went to Russian Embassy in Bishkek to deliver their letter of discontent to its ambassador. Russia quietly accepted this act and later even apologized formally.
    Several articles in Tajik newspapers regarding beheading of poor migrant from Tajikistan, Salohiddin Azizov, in Russian capital city still drags on negative comments from Russian officials. Number of labor migrants from Uzbekistan in Russia is almost twice as much as from Tajikistan for some time now, but still Galustyan plays his ugly role to harm Tajiks while Zhirik threatens to enact a visa regime.
    When Belorussian President Aleksandr Lukashenko declined visiting Moscow Russian media did not make as much fuss out of it as when Tajik President Emomali Ramon supposedly said that he could not come.
    Perhaps Moscow considers Tajikistan a strategic partner, but never recognized it as an equal partner. Tajikistan government in its relations with Russia did not ever act as an equal partner and now we even see that it not viewed as equal partner by other former Soviet countries.
    Every nation has a right to defend its language and writing form. Moscow will be become silent. But when Tajikistan does it we will see much noise around. Maybe Russia thinks of us as betrayers forever? Possibly we should have said clear no when the time was right?
    Or should we have had demonstrated force and fist when in March 25, 2002 Alexandr Kotenkov, representative of Putin in Russian Duma stated that Moscow is full of Tajik beggars.
    Maybe when deputy head of Duma and later,ombudsman in Russia Vladimir Lukin commented that Tajiks are crawling danger to security of their country and they are people who have always caused unrests and uprisings. What a cruel world!
    In regards to Dushanbe discussion, Kommersant newspaper writes that if Tajikistan wants to flirt too much (that is not willing to give Russia free unconditional love ) maybe Russia should just dump it and go on to find new strategic partners. If this partner is Kyrgyzstan, soon it will be digging deep into Russia’s pockets.
    Now we should regret that our country during the period of independence from Soviets could not create such an economy that would provide employment to its human resources and in fact, labor migrants is the only “weapon” left for Russia since if the majority of them start returning home at the moment it can cause civil discontent and unrest in the country. But what if Tajikistan completely drops of Russia’s list, because of offering “love for money” what will it do? Any long term vision they have in this case?
    Apparently, the solution is that Tajikistan has to attain at any cost the real equal partnership relations with Russia. The best way is probably through an international court that could defend justice in intergovernmental agreement violations. Otherwise, their shameful condition of “strategic fool” will still continue.

    Comment by bkosimi | 12.08.2009 | Reply

  16. Ботури азиз, як чахон ташаккур аз Шумо. Хеле захмат кашидед, дастатон дард накунад. Хамаашро сад дар сад нукта ба нукта баргардон кардед, офарин бод!

    Холо боз хамон хакикате, ки ишора карда будед, руйи об баромад, ки матн вобаста ба мардуме, ки барои онхо навишта мешавад, фарк дорад. Ман тарчумаи Шуморо бодиккат хондам ва фикр мекунам, хеле кор мехохад, то ба завки инглисизабонон мувофик ояд. Иншоаллох дар як-ду рузи оянда аз ин нигох онро пардозу сайкал медихам ва сипас хамрох тасмим мегирем, ки чй кор кунем.

    Саломат ва сарсабз бошед.

    Comment by aioubzod | 12.08.2009 | Reply

  17. Afsus ki ablahe chu Emom rahbar,
    Ham nom ba pasti raftavu kom ba zahr.
    Bud nomi baland hazorho sol nasib,
    Ponzdah sari sol gado ba olam saroast.

    Comment by Muhammad | 14.08.2009 | Reply

  18. Дуруд ба устоди мухтарам,
    Ман коменти худро бо забони русси дар поёни хамон маколаи Балтинфо чой дода будам ва дар он чо коментсхои ачиберо хам хондам… “Мо хам метавонем ва аллбата бояд тавонем”…

    Comment by Mark Twain | 14.08.2009 | Reply

  19. Salom akai Salemjon,

    Agar imkon boshad bad mutolia 2bora tarjymai bo zaboni anglisi hamin maqolaro dar in joi dihahed.Nasib boshad inro dar ryznomahoi bo nyfyzi kishvarhoi sharq nashrash menamoyam.

    Comment by Safar | 15.08.2009 | Reply

  20. Салом, Сафари чон. Хатман дар ин рузхо тахрир, бознависй ва нашр хохад шуд.

    Comment by aioubzod | 15.08.2009 | Reply

  21. Саломат бошед, бародари азиз! Агар фоидаам расида бошад, хушхолам.

    Танхо тарчумаи мустаккими матн кардам чун фикр доштам, ки шумо хамчун муаллиф онро худ баъдан мувофики максад сайкал медихед.

    Албатта, вобаста аз мардум ва забони он тарзи ибрози акида фарк хохад кард. Вале, ба хар хол, хохиш мекунам, ки дар гуфтору навиштори худ бештар кундиву тундии бадбинони миллатро кайд намоем, на ин ки онхо моро ину он гуфтанду ину он карданд, “вой бар холи мо”. Часуртару дагалтар бошем нисбати душманони миллат то садои мо ба гуши хамагон бирасад.

    Шумо монда нашавед ва чунин андешаву гуфторхои чолибро бароямон дастрас карда истед. Ба баъзе назархои нохушбин, хатто аз мардуми худамон, дилгир нашавед. Мардум тарбият мехохад ва онро бояд бигирад, то аз чохили рахо ёбад. Посуххои шумо нишонрас хастанд. Зинда бошед!

    Ботур Косими

    Comment by bkosimi | 15.08.2009 | Reply

  22. Salomi barodari aziz Salim,

    Chande ba problemhoi shahsi guttavar budam va imkoni tashrif ba sahifaatonro nadoshtam. Makolai hele hub va hele dardnok. Dar oyanda Tojikiston boyad ki noni hushki hudro ba ob tar karda hurad va ba umedi oshi rusiya nashavad. Baroi in hamai imkonot hast.Agar hukumatdoroni mo fakat fikri shikami heshro nakunand hamaash hub meshavad.

    Comment by Mehmon | 29.08.2009 | Reply


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: