Салими Аюбзод

Нигариш ва кандуков

Мавлоно дар Амрико

Тазодомез аст, аммо пас аз рӯйдодҳои 11 сентябри соли 2001  дар Амрико таваҷҷӯҳ ба олами ислом ба маротиб боло рафт. Дар оғоз, албатта, матолиби таҳрикомез ва иғвогаронаи зиёде ба табъ расид, аммо ба зудӣ он хасу хорро об бурду мардуми оқил пайи дона шуданд. Амрикоиҳо мехоҳанд, бидонанд, ки ислом чист, пайравонаш кистанд ва чӣ мехоҳанд. Дар ин замина таваҷҷӯҳ ба таърихи ислом низ ба гунаи бесобиқа густариш ёфт ва ба илму адабе, ки дар фурӯғи он арзи вуҷуд намуд.

Continue reading

Advertisements

30.09.2017 Posted by | Адабиёт, Амрико, Дин, Ислом, Фарҳанг | | Leave a comment

Туркистони Швайлер

Сатр ба сатр аз ҳар ҷое, ки мешавад, гузаштаи мардуми худро меҷӯям. Ҳоло дуҷилдаи Южин Швайлер пеши чашмонам аст. Ин нахустин дипломати амрикоист, ки аз Осиёи Марказӣ дидан кард ва он ҳам дар аввалин солҳои ишғоли ин минтақа аз тарафи Русия. Continue reading

26.09.2017 Posted by | Адабиёт, Ватан, Осиёи Марказӣ, Таърих, Худшиносй | Leave a comment

Фонуси ёд

Ниҳоят, пас аз шабҳои зиёди бехобӣ, навиштани ин достони кӯтоҳро ба поён бурдам. Худсито нестам, вале бояд бигӯям, ки чизи хубе навиштам. Сипос мегузорам аз ду дӯсти гиромиям, ки нахустхонандаи ин ҳикоя шуданд ва эроду ишораи онҳо буд, ки камукостиҳояшро дидам ва ислоҳ кардам. Ҳоло кораш тамом шуд. Шумо бихонед ва бигӯед, дар арзёбии кори худ ҳақбаҷонибам ё на? Бихонед ва бигӯед, оё сирри ин достонро пайдо кардед? Оё чеҳраҳо ва макони ошное пеши чашматон омад? Чӣ кунам, роҳи ман ин аст, ки чеҳраҳои воқеиро ба бофтҳои достонҳои худ мекашонам. Ҳамзамонони азизамро!

Continue reading

29.08.2017 Posted by | Адабиёт, Асари бадеӣ, Каме латра, Ҳикоя | 30 Comments

Дар жарфнои дард

Аз шоирони имрӯз шеъре хондаед, ки ҳар байташ шоҳкор бошад? Агар хондаед ва бовар доред, аз ин ғазалмаснавии шоири муосири Эрон Бедод (Амирҳусайни Хушнависон) болотар аст, лутфан дар ҳошияи ин навишта бигзоред. Аммо, гумон мекунам, осон нахоҳад буд.

Continue reading

22.08.2017 Posted by | Адабиёт, Фарҳанг, Худшиносй, Ҷомеа | | Leave a comment

Гирдгардони сирк

Мегӯянд, ҳар матне, ки ба сахтӣ навишта шудааст, ба осонӣ хонда хоҳад шуд. Ин ҳикояро солҳост, ки менависам. Ҳар бор ҳар хел мебаромад ва маро қонеъ намекард. Зеро мехостам, мисли нони фарахша бисёрқабатӣ бошад ва барои ҳар ҷур хонанда паёме хоси ӯро дошта бошад. Ниҳоят кораш тамом шуд. Сахт хастаам ҳам кард. Дигар на ҳарфе кам мекунам, на зам. Сипос аз дӯстонам Г.М., Абдуқодири Рустам ва И.С., ки аз аввалин хонандагон ва ноқидони ин навиштаанд. Ончиро, ки онҳо хуш карданд, шумо ҳам хуш хоҳед кард, бовар дорам.

Continue reading

06.07.2017 Posted by | Адабиёт, Асари бадеӣ, Каме латра, Ҳикоя | | Leave a comment

Корвожа дар+кор

harakatТавонмандии ҳар забон, ба пиндошти ман, зиёдтар аз ҳама ба шумора, гунҷоиш, корбурд ва маъниофаринии феълҳои он бастагӣ дорад. Забоне аз ҳама қавист, ки феъли бештар дорад. Дар забонҳои пешрафта, аз ҷумла инглисӣ, тақрибан ҳар исм метавонад, бино бар зарурат феъл шавад. Феъл кор аст. Амал, ҳаракат, тапу талош аст. Феъли бисёр – кори бисёр, кори бисёр — боздеҳи бисёр. Камшумории феълҳо нишонаи сустӣ, дармондагӣ, танбалӣ ва ғафлат аст.

Continue reading

27.01.2017 Posted by | Адабиёт, Баҳс, Забони модарӣ, Таърих, Фарҳанг | 3 Comments

Рӯзи Гулрухсор, Хурмо, Қутбӣ ва Моёншо

Зодрӯзи шоири нозукбаён Қутбӣ Киромро пайдо нахоҳед кард. Ҳарчанд онро гоҳо расман 22 ва баъзан 23, ҳатто 24-уми декабр мешуморанд, худи ӯ зодрӯзашро ба 17-уми декабр тиргак мегузошт, ба эҳтимоли зиёд барои он ки дар миёни ду бонуи зебо – Хурмо  ва Гулрухсор бошад.

Continue reading

17.12.2016 Posted by | Адабиёт, Рӯзгор, Таърих, Фарҳанг, Ҳунар | , | Leave a comment

Агар шаҳри шумо дарвоза дорад…

Бале, агар Душанбе имрӯз чаҳор дарвоза дорад, бояд ба Адаш Истад сипос гуфт. Мақолаи ӯ дар поёни солҳои 1980-ум “Шаҳри бедарвоза” ғавғое бапо карда буд. Баъд аз нашр шудани он раҳбарони ҳизбӣ ба ёд оварданд, ки нависанда ҳамчунин Кохи кинову консертиро “кулоҳи туркӣ” номидааст ва дар мақолаи дигараш гуфтааст, интернатсионализм пеш аз ҳама маънии баробарии тоҷикон бо русҳоро дорад…

Continue reading

07.09.2016 Posted by | Адабиёт, Тоҷикистон, Худшиносй | , | 25 Comments

Тобути оташин

bachai saqoИмрӯз, 1 сентябри соли 2016, дар Кобул турбати Амир Ҳабибуллоҳхони Калаконӣ, машҳур ба Бачаи Сақоро, ки 9 моҳ подшоҳи Афғонистон буд, бо риояти расму ойини мусалмонӣ ба хок супурданд. Тирамоҳи соли 1929, вақте амири нави Афғонистон, Нодиршоҳ, ки бо ёрии Бритониё ва Русия, қудратро ба даст оварда буд, Ҳабибуллоҳхон ва ёрони ӯро ба қатл расонд, аммо иҷоза надод, ки бино бар ойини мусалмонӣ дафн карда шаванд.

Continue reading

01.09.2016 Posted by | Адабиёт, Афғонистон, Таърих, Тоҷик | , | Leave a comment

Дар кӯчаҳои холӣ… (Ёде аз Махсум Олимӣ)

Olimi 1Аҷаб симое гузошт аз худ дар ёдҳо Махсум Олимӣ – як сӯ шоири шоду сархушу ринду хандону ҳамешаҷавон ва як сӯ марди боимону оқилу инсондӯсту содиқу рӯҳоние, ки одамонро ба ишқу лутфу покию накӯкорӣ мехонад. Чандбӯъдӣ ва фазоофарӣ танҳо хоси афродест, ки ҳиссу дарки амиқе аз андӯҳи зиндагӣ ва шебу фарози кавну макон доранд. Бардошти ман аз диду боздид ва нишасту бархостҳо бо Махсум Олимӣ ин буд, ки ӯ аз модар шоир зода шуда, шоирона сухан мегуфт, шоирона ғам мехӯрд, шоирона шодӣ мекард ва шоирона мезист.

Continue reading

17.08.2016 Posted by | Адабиёт, Душанбе, Сарнавишт, Ҳолнома | | Leave a comment

Мурдану зинда шудан

Илҳом аз хондани кӯтоҳтарин достонҳо. Жанр — ҳикоячаи фейсбукӣ. Ҳадаф кӯтоҳ навиштан ва ғофилгир кардани зеҳн аст. Барои қарни 21 аз он лиҳоз муносиб аст, ки мардум вақт надоранд, навиштаи дарозеро бихонанд. Вақт доред? Тасмимам ин шуд, ки кӯтоҳакҳои навро дар дунболи ин матн хоҳам гузошт.

Continue reading

23.07.2014 Posted by | Адабиёт, Баҳс, Каме латра, Таҷриба, Фарҳанг, Ҳикоя | 1 Comment

Лабханди пеш аз марг

bargНовеллае барои дӯстон. Бо умеди ин ки назару бардошти худро менависанд ва ба ин кори банда баҳо медиҳанду роҳи ӯро рӯшан мекунанд.

Continue reading

13.03.2014 Posted by | Адабиёт, Асари бадеӣ, Каме латра, Ҳикоя | 1 Comment