Салими Аюбзод

Нигариш ва кандуков

“21 сабақи садаи 21”

Ёднавиште пас аз хондани китоби Ювал Нуҳ Ҳарорӣ “21 сабақи садаи 21”

Пеши рӯ ваҳшатест ногуфтанӣ ва ва бе ваҳдати ҷаҳонӣ наҷот номумкин аст. Дар ин ҳол башар торафт бесаводтар мешавад ва аз таҷрибаи рӯзгор баҳра намегирад.

***

Ҳамеша ҳамин тур аст, ки гоҳе китоберо мехонам, дилдодаи он мешавам, аз нукоти ҷолибаш ба ҳаяҷон меоям, ба печутоби риштаи андеша ва ширинию пурмағзии баёни нависандааш аҳсант мегуям, гоҳе мехоҳам, порчаҳои бузургеро аз он китоб ба дафтари хотираам кӯчонам. Чунин китоб ҳатман ба ман таъсир мекунад, вале ҳанӯз гуфта наметавонам, ки он аз имтиҳони ман гузаштааст.

Continue reading

22.03.2019 Posted by | Баҳс, Илм, Инсон, Китоб, Рӯзгор, Таҷриба, Ҷомеа | , | Leave a comment

Чеҳраи ҷони инсон

Ҷон ё руҳи инсон чеҳра ва симои нотакрори худро дорад. Нишон додани он осон нест. Комёбии беҳтарин асарҳо маҳз дар он аст, ки аз равони одамон чеҳранигорӣ мекунанд. Кори сахт аст. Боистӣ ин андомро аз зарраҳои хурди гоҳе нонамоёне гирд оварду сохт, ки худи руҳ ё ҷон аз онҳо иборат аст. Инро метавон нигоргарии квантӣ номид. Ба ҳар тартиб, ман аз тамошои филми “Умарако” ҳамин гуна натиҷа бардоштам.

Continue reading

20.02.2019 Posted by | Баҳс, Инсон, Сарнавишт, Синемо, Ҳунар | Leave a comment

Асрори Асрорӣ

Омадани ӯ ба донишгоҳ аҷаб тамошое дошт. Марде бо қомати баланд, вале китфони андаке хамида, каллаи калон, мӯйҳои мошубириниҷи ба пас шонахӯрда ва каме дарози дар охири худ ҷингилаи афтода ба паси гардан, қадамҳои кӯтоҳу шумурда, вале тезу қатъӣ ва устувор, чашмони мешии калон ва нигоҳи ҷиддии шикофанда аз анбӯҳи раҳгузарони кӯчаи ба номи Айнӣ ҷудо мешуд ва ба оҳистагӣ аз зинаҳо боло рафта, вориди бино мегашт. Ҳанӯз пайкари ӯ аз дур намоён нашуда, бехгӯшии “Асрорӣ меояд” садо медод ва мавҷе ҷамъи истода дар даромадгоҳи факултаро ба ҷунбиш меовард. Continue reading

07.11.2018 Posted by | Ватан, Инсон, Сарнавишт, Таърих, Фарҳанг, Uncategorized | | 1 Comment

Нахи ҷон аз Рӯдакӣ, Айнӣ ва Ғафуров

(Андар шастумин зодрӯзи Қодири Рустам)

Зодрӯзҳое ҳастанд, ки моро ба фикри шукргузорӣ мекашонанд. Чун аз онҳо мешунавем, ба худ мегӯем, Худоё, шукри он рӯзу он соату моҳу солат, ки чунин касеро ба мо армуғон оварда.

Continue reading

11.10.2018 Posted by | Адабиёт, Инсон, Таърих, Тоҷик, Худшиносй, Ҳунар, Ҷомеа | Leave a comment

Нубуғи гурезони Шумо

Дар рӯзгоре, ки ба иллати аз даст додани чандсад сафҳа аз кори панҷмоҳаам, дилшикаста ва маъюс будам, дӯсте паёми нависанда Элизабет Гилбертро бароям расонд. Гуфт, яке аз комёбтарин нависандагони имрӯзист, вале, шармандаам, ки ин номро бори нахуст мешунидам. Ҳоло мехоҳам, ба камияш, китоби охирини ӯро бихонам.

Continue reading

26.07.2018 Posted by | Адабиёт, Инсон, Таърих, Таҷриба, Фарҳанг, Ҳунар | | 1 Comment

“Бародарам Хусрав”

Чанд соли охир одат дорам, агар имкон буд, ҳар ҳафта як филми хуб бинам. Дар ин муддат зиёда аз 200 филм дидам, ҳам нав ва ҳам қадимӣ, ҳам шоҳкор ва ҳам миёна ё суст. Ҷолиб аст, ки аксари онҳо филмҳои эрониянд. Ба пиндори ман, имрӯз синемои Эрон ягона синемои ҷаҳон аст, ки беш аз дигарон шоҳкор рӯйи парда меорад ва муҳимтар аз ин беҳтар аз дигарон ба ниёзҳои инсони садаи 21 посух медиҳад. Бо бовари тамом мегӯям, чун аз дастовардҳои синемои Жопун, Чин, Уқёнусия, Ҳинд, Русия, Аврупо, Амрикои Лотин, Африқо низ то андозае огоҳам. Телевизион тамошо намекунам, танҳо филм. Гоҳе аз интернет ва гоҳе аз дӯстон ба орият мегирам.

Continue reading

17.06.2018 Posted by | Инсон, Синемо, Эрон | , | Leave a comment

Латифӣ ва бозиҳои паси парда

Вақте ки Отахон Латифӣ аз мақоми ноиби сарвазир истеъфо дод, гуфт, аммо аз сарварии Иттиҳоди журналистони Тоҷикистон канор нахоҳад рафт, балки акнун бо талоши бештар ба тақвияти ин созмон ва рушди матбуоти кишвар машғул хоҳад гашт. Ӯ аз вазифаи баланди давлатӣ ба осонӣ даст кашид, аммо касби якумрии худ ва ҳампешагону ҷавонони рӯноманигор ва озодии матбуотро он гуна дӯст медошт, ки ҳаёти хешро бидуни онҳо тасаввур карда наметавонист.

Continue reading

18.03.2018 Posted by | Ватан, Инсон, Латифӣ, Матбуот, Сиёсат, Таҷриба, Ҷомеа | Leave a comment

Корномаи устод Мазҳабшо

Марди гандумгуни як андоза ҳиндусимои хандон, ки сигори талхи, ба гуфтаи худаш, “термоядерӣ” мекашид, метавонист, аз як ибораи нишонрас ба гунае шод шавад, ки ҳамаи бинои Иттифоқи нависандагонро ба сар бардорад ё аз як ҷумлаи носолим мисли бемори ноумед дард кашад ва дилмонда шавад; аз ҳуруфи номуносиби сарлавҳа ё акси хираи сафҳаи корректурии рӯзнома беандоза асабонӣ гардад ва айнаки худро ба сари дастгоҳи нашр бизанаду бишканад ё макети беҳтарин сафҳаро ба девори коргоҳи худ овезад; меҳрубонтарин ҷентлмени бонувон бошад ва аммо чун гилашро бо ишқи сухан сириштаанд, дилдодаи ҳикмату навиду мақолаи олӣ ва фидокори рӯзнома ба ҳадде ки шояд ҳеҷ шабе бе ёди газета нахуфта бошад; марди коре, ки заҳмати шоқа кашад ва бо кулли шодмонияш аз комёбии худ ситоиши беҳадро напазирад, аз гуфтани ҳақиқат наҳаросад ва ба ҳақгӯён арҷ бигузорад — ин аст устод Мазҳабшои Муҳаббатшо!

Continue reading

14.02.2018 Posted by | Инсон, Матбуот, Озодии сухан, Сарнавишт, Ҳолнома, Ҷомеа | 1 Comment

Афсонаҳои модаркалонам

Модаркалонам ба мо сураҳои “Қуръон” меомӯзонданд. Порча ба порча. Он кас мегуфтанд ва ману хоҳарам такрор мекардем. Ҷойе, агар хато мегуфтем, ислоҳ мекарданд. Шеъру достонҳои дар мактаб азёдкардаам кайҳо аз хотирам рафтаанд, вале сураҳои омӯзондаи бибиям гӯё нақш бар санганд. На танҳо ин, балки бибиям ба мо покизагии ботину зоҳирро ёд медоданд. Вале мо бештар афсонаҳои он касро дӯст медоштем. “Козурбача (Ман булбулаки саргашта)”, “Во дареғ”, “Моҳпешонӣ”, “Чӯбаки сандалвор”, “Сабзпарӣ”, худоё ба чӣ дунёҳое мебурданд он кас моро!

Continue reading

06.01.2018 Posted by | Инсон, Каме латра, Рӯзгор, Таҷриба, Фарҳанг | Leave a comment

Бозкашфи Олег Фезов

Ман ӯро ҳамчун сароянда ва оҳангсози боистеъдод мешинохтам. Оҳанг ва таронаҳояш хеле нозуку нафисанд ва ба торҳои ҷони сомеъ ангушт мезананд. Ин ҳафта ӯро аз нав кашф кардам, ки Олег Фезов бар замми ҳамаи ҳунарҳои баландаш як андешапарвари хирадманд ва нодире низ аст.

Continue reading

23.07.2017 Posted by | Баҳс, Инсон, Озодии сухан, Тоҷикистон, Худшиносй | | Leave a comment

Салом, (ф)Файзи Бадахшон!

Дӯстам, Файзи Мирасан, медонӣ, дар ёди ман чӣ гуна мондаӣ? Ҷавони хушандоми оҳучашм ва гитор дар дасту дар лаб таронаи дилгудоз дар мактабхонае дар канораи Уёлӣ, ки табдил ба хобгоҳи донишҷӯёни пахтачин шудааст. Дигар марди бовиқор ва хирадманде дар минбари Шӯрои Олии Тоҷикистон ҳангоми расондани паёми мардуми Бадахшон ба вакилон. Яке аз нахустин дидор ва дигаре аз охирин. Дар фосилаи ин ду ҳазорон порча хотираи дилнишин. Аммо ҷойи он ду дигар!

Continue reading

20.05.2017 Posted by | Баҳс, Ватан, Инсон, Сарнавишт, Тоҷикистон | Leave a comment

Увидеть во сне Мухаммада Осими

1 Muhamad OsimiПромелькнуло тут, что мы пропустили день рождения великого ученого Мухаммада Осими. Пролетела строчка как пуля. Но мимо. Не зацепило. Пошел спать. Оказывается попала пуля мне в спящую совесть мою. Увернулся, заснул и мне приснился сон. Иду по улице Рудаки, не нынешней, а старой, кто знает, коротенькой, зеленой, у пединститута, а навстречу мне сам устод Мухаммад Осими… Continue reading

03.09.2016 Posted by | Инсон, Сарнавишт, Тоҷик, Тоҷикистон, Худшиносй | 4 Comments