Салими Аюбзод

Нигариш ва кандуков

“Файзулло бало буд”

Нависанда ва рӯзноманигори эстон Аво Сузӣ аз як нашрияи солҳои 1930-и эстонӣ ин матлабро пайдо ва ба тоҷикӣ баргардон карда, ба банда фиристод. Инҳо хотираҳои як комиссари сурх аз ширкаташ дар ҷангҳои солҳои 1920-30 дар Осиёи Марказист ва бештар ба симо ва рафтори раҳбари ҷавонбухориён, дертар раиси Ҳизби коммунисти Бухоро ва баъдан сарвазири Ӯзбакистон, Файзуллоҳ Хоҷаев бахшида шудааст. Сипосгузорам аз Авои азиз, ки ин қадар сол аст, аз Тоҷикистон рафта бошад ҳам, ҳамеша дар фикри тоҷикон ва Тоҷикистон аст! Тарҷумаи Аво бе таҳрир, бо забони матбуотие, ки ӯ медонист.

Continue reading

Advertisements

03.07.2018 Posted by | Ватан, Инқилоб, Осиёи Марказӣ, Сиёсат, Таърих | | Leave a comment

Рафтану барнагаштан

Агар тавонед, ба ҳеч ваҷҳ аз Ватан наравед. Мапиндоред, ки хориҷа биҳишту паноҳандагӣ раҳоист. Ба намунаҳои “комгор” ишора накунед, чун лаби хандон на ҳатман паёме аз дили шод аст.

Чашмҳоям пур аз оби чашмаҳои Ватананд!

Continue reading

02.12.2017 Posted by | Ватан, Сарнавишт, Таърих, Таҷриба, Тоҷик, Тоҷикистон, Худшиносй | 1 Comment

2. После февраля 1917-го

Судя по всему Бухаре было почти невозможно избежать такого развития событий после революции 1917 года в Петрограде. Временное правительство Керенского, образованное после отречения царя Николая Второго от престола, «подарило» эмирату суверенитет, что вначале подтвердили и большевики, перехватившие власть у буржуазно-либеральных и демократических партий, пытавшихся построить парламентский строй, после короткого периода двоевластия.

Continue reading

12.11.2017 Posted by | Инқилоб, Таърих, Фарҳанг, Худшиносй, Ҷомеа | | Leave a comment

1. Штурм Бухары

К истории событий 1920 года в Бухаре

Об этом написано много, но почти всегда по-разному. Иногда даже при сохранении той же сюжетно-фактологической канвы, незначительный пробел, умышленный или случайный, в конечном итоге увеличивает или снижает общий контраст картины. Это характерно не только изначально идеологизированным работам, но иной раз и глубоким, обширным исследованиям, и вызвано сложностью и многогранностью темы. Но спасибо всем авторам, в результате перемешивания различных взглядов и рассказов можно уловить более богатую гамму красок истории. Положительно и то, что в последние годы появилось масса новых документов, переведены десятки новых исследований западных авторов о событиях начала века в Бухаре и регионе. Наша статья состоит из шести частей, это — первая.

Continue reading

10.11.2017 Posted by | Инқилоб, Осиёи Марказӣ, Таърих, Худшиносй, Ҷомеа | | 1 Comment

СССР шакар набуд

Барои дӯстони ҷавонам, ки СССР ро надидаанд. Барои ҳамсолонам, ки онро фаромӯш кардаанд ё бино бар душвориҳои имрӯза аз он биҳишт месозанд. Барои онҳое, ки бо кирдори худ мардумро зори СССР кардаанд. Ва барои онҳое, ки бо истифода аз мушкилоти имрӯза ҷавонони моро зидди истиқлолу озодӣ мешӯронанд. Аз як зодаи кишваре, ки дигар дар нақшаи ҷаҳон нест.

Continue reading

28.10.2017 Posted by | Рӯзгор, Таърих, Тоҷикистон, Фарҳанг, Ҷомеа | | Leave a comment

Туркистони Швайлер

Сатр ба сатр аз ҳар ҷое, ки мешавад, гузаштаи мардуми худро меҷӯям. Ҳоло дуҷилдаи Южин Швайлер пеши чашмонам аст. Ин нахустин дипломати амрикоист, ки аз Осиёи Марказӣ дидан кард ва он ҳам дар аввалин солҳои ишғоли ин минтақа аз тарафи Русия. Continue reading

26.09.2017 Posted by | Адабиёт, Ватан, Осиёи Марказӣ, Таърих, Худшиносй | Leave a comment

Ойинаи Хоразми бостон

Чаҳор рӯзи охир саргарми хондани китоби  Николай Веселовский “Очерк историко-географических сведений о хивинском ханстве от древнейших времен до настоящего” будам, ки дар соли 1877 чоп шудааст. Аз нахустин сафҳааш маро ба мадори худ кашид ва шефтаи хеш кард. Бино бар одати деринаам, порчаҳои ҷолиби онро барои худ аккосӣ кардам ва хулосаи кӯтоҳеро дар бораи ин китоб барои хештан инҷо навиштам. Веселовский соли 1848 дар Маскав ба дунё омада, умре ба омӯзиши Ховарзамин машғул буд ва дар соли 1918 даргузаштааст.

Continue reading

15.09.2017 Posted by | Илм, Китоб, Таърих, Фарҳанг, Худшиносй, Эрон | Leave a comment

Ливиу Бота: Таджики — это нация с поэтической душой

Румынский диссидент и дипломат, посол Ливиу Бота один из тех, кто стояли у истоков национального примирения 1997 года в Таджикистане. После иракского дипломата Исмата Киттани, первого спецпосланника Генерального Секретаря ООН в Душанбе, миссию которого отвергли власти Таджикистана, считая, что он как мусульманский политик может поддержать таджикскую оппозицию, Ливиу Бота приехал в Таджикистан в начале 1993 года и работал главой миссии ООН здесь до 1995 года. Continue reading

15.06.2017 Posted by | Таърих, Тоҷикистон, Ҷомеа | , | Leave a comment

Яғноб ва яғнобиён

Китоби ҷолибе хондам. «Яғнобмарз ва мардуми он», чопи Душанбе, «ЭР-граф», 2013, навиштаи пажӯҳишгари тоҷик Рустам Ҷумъаев. Мисли ин буд, ки ниҳоят насибам гашт, ба Яғноб сафар кунам, бо мардуми наҷиби он ҳамнишин шавам, дар кӯчаҳои хокию сангини Кирионтеву Кансӣ, Пискону Марғтумайну Хшортоб қадам занам, аз оби сарду дандоншикани рӯду чашмаҳо бинӯшам, рӯйи пӯстаку зери дарахти пир биншинам ва ба сарнавишти таърихии мардуми хеш биандешам.

Continue reading

24.05.2017 Posted by | Ватан, Забони модарӣ, Муҳоҷират, Таърих, Фарҳанг, Ҷомеа | Leave a comment

Сайид Абдуллоҳи Нурӣ: Ибораи “исломи сиёсӣ” хатост

Ба муносибати 70-солагии Сайид Абдуллоҳи Нурӣ, раҳбари Наҳзати Исломии Тоҷикистон, раиси Кумисюни Оштии Миллии Тоҷикистон.

10-уми июни соли 2005 ба аёдати мӯҳтарам Сайид Абдуллоҳи Нурӣ ба Мюнхен сафар кардам. Бадгӯиҳоеро шунидаам, ки гӯё аз хабари бемории эшон шитобзада шудаам, ки шояд вазъашон хуб набошаду рӯзҳои охири умрро ба сар мебаранд ва охирин мусоҳибаро ман гирам. Хуб, “неши ақраб на аз раҳи кин аст”, ба чунин бадҳарфиҳо одат дорам. Ҷаноб Нурӣ шахсе буданд, ки кас аз ҳар суҳбати эшон як ҷаҳон хираду дониш мегирифт ва аз сӯи дигар пурсишҳои зиёде маро монда буд, ки дар дидорҳои гузашта барояшон фурсат нарасидааст. Вале, оре, мусоҳиба баҳона буду дидор ғанимат. Ин дувумин дидори мо дар Олмон буд.

Continue reading

16.03.2017 Posted by | Ватан, Ваҳдат, Дин, Таърих, Фарҳанг | , | Leave a comment

Корвожа дар+кор

harakatТавонмандии ҳар забон, ба пиндошти ман, зиёдтар аз ҳама ба шумора, гунҷоиш, корбурд ва маъниофаринии феълҳои он бастагӣ дорад. Забоне аз ҳама қавист, ки феъли бештар дорад. Дар забонҳои пешрафта, аз ҷумла инглисӣ, тақрибан ҳар исм метавонад, бино бар зарурат феъл шавад. Феъл кор аст. Амал, ҳаракат, тапу талош аст. Феъли бисёр – кори бисёр, кори бисёр — боздеҳи бисёр. Камшумории феълҳо нишонаи сустӣ, дармондагӣ, танбалӣ ва ғафлат аст.

Continue reading

27.01.2017 Posted by | Адабиёт, Баҳс, Забони модарӣ, Таърих, Фарҳанг | 3 Comments

Рӯзи Гулрухсор, Хурмо, Қутбӣ ва Моёншо

Зодрӯзи шоири нозукбаён Қутбӣ Киромро пайдо нахоҳед кард. Ҳарчанд онро гоҳо расман 22 ва баъзан 23, ҳатто 24-уми декабр мешуморанд, худи ӯ зодрӯзашро ба 17-уми декабр тиргак мегузошт, ба эҳтимоли зиёд барои он ки дар миёни ду бонуи зебо – Хурмо  ва Гулрухсор бошад.

Continue reading

17.12.2016 Posted by | Адабиёт, Рӯзгор, Таърих, Фарҳанг, Ҳунар | , | Leave a comment