Салими Аюбзод

Нигариш ва кандуков

Ойинаи Хоразми бостон

Чаҳор рӯзи охир саргарми хондани китоби  Николай Веселовский “Очерк историко-географических сведений о хивинском ханстве от древнейших времен до настоящего” будам, ки дар соли 1877 чоп шудааст. Аз нахустин сафҳааш маро ба мадори худ кашид ва шефтаи хеш кард. Бино бар одати деринаам, порчаҳои ҷолиби онро барои худ аккосӣ кардам ва хулосаи кӯтоҳеро дар бораи ин китоб барои хештан инҷо навиштам. Веселовский соли 1848 дар Маскав ба дунё омада, умре ба омӯзиши Ховарзамин машғул буд ва дар соли 1918 даргузаштааст.

Continue reading

Advertisements

15.09.2017 Posted by | Илм, Китоб, Таърих, Фарҳанг, Худшиносй, Эрон | Leave a comment

Ливиу Бота: Таджики — это нация с поэтической душой

Румынский диссидент и дипломат, посол Ливиу Бота один из тех, кто стояли у истоков национального примирения 1997 года в Таджикистане. После иракского дипломата Исмата Киттани, первого спецпосланника Генерального Секретаря ООН в Душанбе, миссию которого отвергли власти Таджикистана, считая, что он как мусульманский политик может поддержать таджикскую оппозицию, Ливиу Бота приехал в Таджикистан в начале 1993 года и работал главой миссии ООН здесь до 1995 года. Continue reading

15.06.2017 Posted by | Таърих, Тоҷикистон, Ҷомеа | , | Leave a comment

Яғноб ва яғнобиён

Китоби ҷолибе хондам. «Яғнобмарз ва мардуми он», чопи Душанбе, «ЭР-граф», 2013, навиштаи пажӯҳишгари тоҷик Рустам Ҷумъаев. Мисли ин буд, ки ниҳоят насибам гашт, ба Яғноб сафар кунам, бо мардуми наҷиби он ҳамнишин шавам, дар кӯчаҳои хокию сангини Кирионтеву Кансӣ, Пискону Марғтумайну Хшортоб қадам занам, аз оби сарду дандоншикани рӯду чашмаҳо бинӯшам, рӯйи пӯстаку зери дарахти пир биншинам ва ба сарнавишти таърихии мардуми хеш биандешам.

Continue reading

24.05.2017 Posted by | Ватан, Забони модарӣ, Муҳоҷират, Таърих, Фарҳанг, Ҷомеа | Leave a comment

Сайид Абдуллоҳи Нурӣ: Ибораи “исломи сиёсӣ” хатост

Ба муносибати 70-солагии Сайид Абдуллоҳи Нурӣ, раҳбари Наҳзати Исломии Тоҷикистон, раиси Кумисюни Оштии Миллии Тоҷикистон.

10-уми июни соли 2005 ба аёдати мӯҳтарам Сайид Абдуллоҳи Нурӣ ба Мюнхен сафар кардам. Бадгӯиҳоеро шунидаам, ки гӯё аз хабари бемории эшон шитобзада шудаам, ки шояд вазъашон хуб набошаду рӯзҳои охири умрро ба сар мебаранд ва охирин мусоҳибаро ман гирам. Хуб, “неши ақраб на аз раҳи кин аст”, ба чунин бадҳарфиҳо одат дорам. Ҷаноб Нурӣ шахсе буданд, ки кас аз ҳар суҳбати эшон як ҷаҳон хираду дониш мегирифт ва аз сӯи дигар пурсишҳои зиёде маро монда буд, ки дар дидорҳои гузашта барояшон фурсат нарасидааст. Вале, оре, мусоҳиба баҳона буду дидор ғанимат. Ин дувумин дидори мо дар Олмон буд.

Continue reading

16.03.2017 Posted by | Ватан, Ваҳдат, Дин, Таърих, Фарҳанг | , | Leave a comment

Корвожа дар+кор

harakatТавонмандии ҳар забон, ба пиндошти ман, зиёдтар аз ҳама ба шумора, гунҷоиш, корбурд ва маъниофаринии феълҳои он бастагӣ дорад. Забоне аз ҳама қавист, ки феъли бештар дорад. Дар забонҳои пешрафта, аз ҷумла инглисӣ, тақрибан ҳар исм метавонад, бино бар зарурат феъл шавад. Феъл кор аст. Амал, ҳаракат, тапу талош аст. Феъли бисёр – кори бисёр, кори бисёр — боздеҳи бисёр. Камшумории феълҳо нишонаи сустӣ, дармондагӣ, танбалӣ ва ғафлат аст.

Continue reading

27.01.2017 Posted by | Адабиёт, Баҳс, Забони модарӣ, Таърих, Фарҳанг | 3 Comments

Рӯзи Гулрухсор, Хурмо, Қутбӣ ва Моёншо

Зодрӯзи шоири нозукбаён Қутбӣ Киромро пайдо нахоҳед кард. Ҳарчанд онро гоҳо расман 22 ва баъзан 23, ҳатто 24-уми декабр мешуморанд, худи ӯ зодрӯзашро ба 17-уми декабр тиргак мегузошт, ба эҳтимоли зиёд барои он ки дар миёни ду бонуи зебо – Хурмо  ва Гулрухсор бошад.

Continue reading

17.12.2016 Posted by | Адабиёт, Рӯзгор, Таърих, Фарҳанг, Ҳунар | , | Leave a comment

Тори мӯйи озодӣ

torАндешаҳои андӯҳомези рӯзи иди пурфараҳ

Аҷиб аст. Баъзеҳо танҳо баъд аз 25 сол лаззати истиқлолиятро чашиданд. Онҳое, ки 25-30 ё 50 сол пеш ин андешaро ба зеҳни мардум ҷой мекарданд, бе кафан мурданд, маҳбус ё ғарибанд. Ба қадри онҳо шояд баъд аз 25 соли дигар расанд.

Continue reading

09.09.2016 Posted by | Ватан, Таърих, Тоҷикистон, Худшиносй, Ҷомеа | | 17 Comments

Тобути оташин

bachai saqoИмрӯз, 1 сентябри соли 2016, дар Кобул турбати Амир Ҳабибуллоҳхони Калаконӣ, машҳур ба Бачаи Сақоро, ки 9 моҳ подшоҳи Афғонистон буд, бо риояти расму ойини мусалмонӣ ба хок супурданд. Тирамоҳи соли 1929, вақте амири нави Афғонистон, Нодиршоҳ, ки бо ёрии Бритониё ва Русия, қудратро ба даст оварда буд, Ҳабибуллоҳхон ва ёрони ӯро ба қатл расонд, аммо иҷоза надод, ки бино бар ойини мусалмонӣ дафн карда шаванд.

Continue reading

01.09.2016 Posted by | Адабиёт, Афғонистон, Таърих, Тоҷик | , | Leave a comment

Праздник без радости

bbНикак не могу позабыть эту калитку, иссохшая курчавящаяся годами синяя краска, которой только местами светилась своей небесной голубизной, а за отваливающимся корочками как свежие раны были видны кусочки ореховой доски.

Continue reading

06.05.2016 Posted by | Инсон, Муҳоҷират, Сарнавишт, Таърих | | Leave a comment

Фарҷоми нобаҳангоми Улҷабоев

Турсун Улҷабоев дар моҳи майи соли 1956, баъд аз он ки Бобоҷон Ғафуров раиси Пажӯҳишгоҳи ховаршиносии СССР таъйин шуд, дар ҷои ӯ ба курсии раҳбари Тоҷикистон нишаст. Ҳарчанд даврони раҳбарии Улҷабоев ҳамагӣ панҷ сол давом кард, пас аз барканорияш низ солҳои зиёде номи ӯ сари забонҳо монд. Ҳоло, бо гузашти зиёда аз ним қарн Турсун Улҷабоев ба як симои наҷибу нодири таърих табдил ёфтааст.

Continue reading

18.04.2016 Posted by | Сиёсат, Таърих, Тоҷик, Тоҷикистон | , | Leave a comment

Несломленный и смертью. Памяти Отахона Латифи

LatifiИзвестный таджикский журналист и видный политический деятель Отахон Латифи во многом сродни вершинам Памирских гор, которые он очень любил. Чем больше удаляешься от них, тем выше становятся вершина и облик его, такой же сияющий, твердый и вольный. Сам он любил повторять старинное предание: “Утром обрати взор на горы высокие и возьми себе их силу. Вечером смотри на текущие воды, и отдай им свою усталость”.

Continue reading

16.03.2016 Posted by | Таърих, Тоҷикистон | , , | Leave a comment

Осиёи “маҳал” то кай хоҳад гашт?

parchamИн мавзӯи ҳассос ба ҳамагон ошност, вале кам касон омодаанд, дар бораи он ба гунаи ҷиддӣ суҳбат кунанд. Бисёриҳо хомӯширо “сад тило” медонанд, вале гумон аст, сукут роҳе ба сӯйи беҳбуд бошад.

Continue reading

21.02.2016 Posted by | Ватан, Маҳалгароӣ, Таърих, Тоҷикистон, Қонун | Leave a comment