Салими Аюбзод

Нигариш ва кандуков

Намунаи ношинохта

Дар сиюмин солгарди нахустин гирдиҳамоии Душанбе

Гоҳе дониставу хоста, ва гоҳи дигар надониставу нахоста, ба руйдодҳои сарнавиштсози таърих баҳои яктарафа дода мешавад. Вале гоҳи дигар чунин воқеаҳо бо ҳадафҳои муайян хурду беарзиш қаламдод мешаванд. Сабаб дар он аст, ки ҳоло ҳам, пас аз чаҳоряк асри соҳибихтиёрӣ, таърихи мо дастхуши бозиҳост ва нигорандагон чизеро бо ҳазор ҳила бузургу бошукуҳ мекунанду чизи дигареро аз назарҳо дур ва ҳамоно сиёсат бар таърих зӯр меорад.

Ин ҷо на танҳо “ҳасрати оромӣ ва шикамсерӣ”-и замони шӯравӣ, балки ифроту тафрити радкунандаи ҳамдигар низ нақш мебозанд. Шояд равандест хоси даврони дарози гузор. Бо вуҷуди ин ба оҳистагӣ ҳам бошад, ҳаводис полуда мешаванд, дер ҳам бошад, ҳақ ба ҳақдор мерасад ва ба сахтӣ ҳам бошад, рӯйдодҳои арзишманд ҷойгоҳи худро меёбанд.

Continue reading

Advertisements

11.02.2019 Posted by | Забони модарӣ, Сиёсат, Таърих, Таҷриба, Тоҷикистон, Худшиносй | Leave a comment

Модарам биҳишт рафт

Медонистам, ки ин рӯзро дар пеш дорам. Дилу рӯҳам меларзид ва аз андешидани он меҳаросидам. Ончунон омад мисли муште ба сарам. Ҳоламро худам медонаму Худо. Модарам рафт ба назди падарам. Дареғ, ки рӯйи сардашро надидам, то дилам сард шавад. Дар ёдҳои ман ҳамеша зиндаву шоду пуршӯру озода боқӣ хоҳад монд. То охирин нафас ба ҳеч дарду беморӣ тан надод ва ҳамеша мегуфт, пагоҳ нағз мешаваду мехезад, аммо ин бор нахест, чашмони сабзашро боз накард, лабханд назад.

Continue reading

11.01.2019 Posted by | Таърих, Худшиносй, Ҳолнома | , | Leave a comment

Нахи ҷон аз Рӯдакӣ, Айнӣ ва Ғафуров

(Андар шастумин зодрӯзи Қодири Рустам)

Зодрӯзҳое ҳастанд, ки моро ба фикри шукргузорӣ мекашонанд. Чун аз онҳо мешунавем, ба худ мегӯем, Худоё, шукри он рӯзу он соату моҳу солат, ки чунин касеро ба мо армуғон оварда.

Continue reading

11.10.2018 Posted by | Адабиёт, Инсон, Таърих, Тоҷик, Худшиносй, Ҳунар, Ҷомеа | Leave a comment

Ойинаи поки Аво Сузӣ

Аво Сузӣ барои наворгирии як намоиши Телевизиони Эстония дар соли 1978 ба Тоҷикистон омад, ошиқи ин кишвар ва мардуми он шуд, метавон гуфт, ба як тоҷик табдил ёфт, ин ҷо монд ва ба адабу фарҳанги он хидмат кард.

Continue reading

14.08.2018 Posted by | Ватан, Сарнавишт, Таърих, Таҷриба, Фарҳанг, Худшиносй, Ҳунар, Ҷомеа | | Leave a comment

Рафтану барнагаштан

Агар тавонед, ба ҳеч ваҷҳ аз Ватан наравед. Мапиндоред, ки хориҷа биҳишту паноҳандагӣ раҳоист. Ба намунаҳои “комгор” ишора накунед, чун лаби хандон на ҳатман паёме аз дили шод аст.

Чашмҳоям пур аз оби чашмаҳои Ватананд!

Continue reading

02.12.2017 Posted by | Ватан, Сарнавишт, Таърих, Таҷриба, Тоҷик, Тоҷикистон, Худшиносй | 1 Comment

2. После февраля 1917-го

Судя по всему Бухаре было почти невозможно избежать такого развития событий после революции 1917 года в Петрограде. Временное правительство Керенского, образованное после отречения царя Николая Второго от престола, «подарило» эмирату суверенитет, что вначале подтвердили и большевики, перехватившие власть у буржуазно-либеральных и демократических партий, пытавшихся построить парламентский строй, после короткого периода двоевластия.

Continue reading

12.11.2017 Posted by | Инқилоб, Таърих, Фарҳанг, Худшиносй, Ҷомеа | | Leave a comment

1. Штурм Бухары

К истории событий 1920 года в Бухаре

Об этом написано много, но почти всегда по-разному. Иногда даже при сохранении той же сюжетно-фактологической канвы, незначительный пробел, умышленный или случайный, в конечном итоге увеличивает или снижает общий контраст картины. Это характерно не только изначально идеологизированным работам, но иной раз и глубоким, обширным исследованиям, и вызвано сложностью и многогранностью темы. Но спасибо всем авторам, в результате перемешивания различных взглядов и рассказов можно уловить более богатую гамму красок истории. Положительно и то, что в последние годы появилось масса новых документов, переведены десятки новых исследований западных авторов о событиях начала века в Бухаре и регионе. Наша статья состоит из шести частей, это — первая.

Continue reading

10.11.2017 Posted by | Инқилоб, Осиёи Марказӣ, Таърих, Худшиносй, Ҷомеа | | 1 Comment

Туркистони Швайлер

Сатр ба сатр аз ҳар ҷое, ки мешавад, гузаштаи мардуми худро меҷӯям. Ҳоло дуҷилдаи Южин Швайлер пеши чашмонам аст. Ин нахустин дипломати амрикоист, ки аз Осиёи Марказӣ дидан кард ва он ҳам дар аввалин солҳои ишғоли ин минтақа аз тарафи Русия. Continue reading

26.09.2017 Posted by | Адабиёт, Ватан, Осиёи Марказӣ, Таърих, Худшиносй | Leave a comment

Ойинаи Хоразми бостон

Чаҳор рӯзи охир саргарми хондани китоби  Николай Веселовский “Очерк историко-географических сведений о хивинском ханстве от древнейших времен до настоящего” будам, ки дар соли 1877 чоп шудааст. Аз нахустин сафҳааш маро ба мадори худ кашид ва шефтаи хеш кард. Бино бар одати деринаам, порчаҳои ҷолиби онро барои худ аккосӣ кардам ва хулосаи кӯтоҳеро дар бораи ин китоб барои хештан инҷо навиштам. Веселовский соли 1848 дар Маскав ба дунё омада, умре ба омӯзиши Ховарзамин машғул буд ва дар соли 1918 даргузаштааст.

Continue reading

15.09.2017 Posted by | Илм, Китоб, Таърих, Фарҳанг, Худшиносй, Эрон | Leave a comment

Дар жарфнои дард

Аз шоирони имрӯз шеъре хондаед, ки ҳар байташ шоҳкор бошад? Агар хондаед ва бовар доред, аз ин ғазалмаснавии шоири муосири Эрон Бедод (Амирҳусайни Хушнависон) болотар аст, лутфан дар ҳошияи ин навишта бигзоред. Аммо, гумон мекунам, осон нахоҳад буд.

Continue reading

22.08.2017 Posted by | Адабиёт, Фарҳанг, Худшиносй, Ҷомеа | | Leave a comment

Бозкашфи Олег Фезов

Ман ӯро ҳамчун сароянда ва оҳангсози боистеъдод мешинохтам. Оҳанг ва таронаҳояш хеле нозуку нафисанд ва ба торҳои ҷони сомеъ ангушт мезананд. Ин ҳафта ӯро аз нав кашф кардам, ки Олег Фезов бар замми ҳамаи ҳунарҳои баландаш як андешапарвари хирадманд ва нодире низ аст.

Continue reading

23.07.2017 Posted by | Баҳс, Инсон, Озодии сухан, Тоҷикистон, Худшиносй | | Leave a comment

Миллати раққос

Вақте ки калонсолони хонадони  мо барои камтарин кӯтоҳӣ ба ман ё додару хоҳаронам эрод мегирифтанд, бароям нофорам буд ва инро хӯрдагирии пирона номида, ба худ қавл медодам, ки гоҳе пир шавам, ба ҷавонон бо чашми худашон хоҳам нигарист ва иштибоҳҳои хурду резаи онҳоро нодида хоҳам гирифт. Аммо ҳаёт ин гуна набудааст. Гоҳе тамоми талошро кунӣ ҳам, аз ишора ба камбуди насли наврас худдорӣ карда наметавонӣ.

Continue reading

05.02.2017 Posted by | Баҳс, Тоҷик, Фарҳанг, Худшиносй, Ҷомеа | | 15 Comments