Салими Аюбзод

Нигариш ва кандуков

Яғноб ва яғнобиён

Китоби ҷолибе хондам. «Яғнобмарз ва мардуми он», чопи Душанбе, «ЭР-граф», 2013, навиштаи пажӯҳишгари тоҷик Рустам Ҷумъаев. Мисли ин буд, ки ниҳоят насибам гашт, ба Яғноб сафар кунам, бо мардуми наҷиби он ҳамнишин шавам, дар кӯчаҳои хокию сангини Кирионтеву Кансӣ, Пискону Марғтумайну Хшортоб қадам занам, аз оби сарду дандоншикани рӯду чашмаҳо бинӯшам, рӯйи пӯстаку зери дарахти пир биншинам ва ба сарнавишти таърихии мардуми хеш биандешам.

Continue reading

24.05.2017 Posted by | Ватан, Забони модарӣ, Муҳоҷират, Таърих, Фарҳанг, Ҷомеа | Leave a comment

Иауоэяӣ ё “вая вай кунед, ки вай шавад”

Паём расид, ки аз ин ба баъд Кумитаи забон ва истилоҳоти назди Ҳукумати Тоҷикистон барои ғалатнависӣ дар расонаҳои ҳамагонӣ ҷазо муқаррар мекунад. Вале барои ин нахуст шояд зарур аст, ки дастури имло ниҳоӣ ва марзи байни дурусту ғалат рӯшан шавад. Ҳоло ин марз начандон ошкор аст, ҳарчанд қоидаҳои имло ба андозаи зиёд онро нишона задаанд.

Вале ёрони зиёде бар инанд, ки дониши онҳо бартар аз ин дастуранд, ки акнун борҳост, бознависӣ мешавад. Ҳоло ҳар нависанда ва ҳар нашрия имлои хоси худро дорад. Бархе аз расонаҳо беибо ибора ва ҷумлаҳоеро ба забони бегона, ки дар гуфтори мардум нишастаанд, ба кор мебаранд ва бархе аз суханварон ба лаҳҷаи деҳаи худ нома менависанд.

Continue reading

20.03.2017 Posted by | Баҳс, Забони модарӣ, Тоҷикистон, Фарҳанг, Ҷомеа | 4 Comments

Миллати раққос

Вақте ки калонсолони хонадони  мо барои камтарин кӯтоҳӣ ба ман ё додару хоҳаронам эрод мегирифтанд, бароям нофорам буд ва инро хӯрдагирии пирона номида, ба худ қавл медодам, ки гоҳе пир шавам, ба ҷавонон бо чашми худашон хоҳам нигарист ва иштибоҳҳои хурду резаи онҳоро нодида хоҳам гирифт. Аммо ҳаёт ин гуна набудааст. Гоҳе тамоми талошро кунӣ ҳам, аз ишора ба камбуди насли наврас худдорӣ карда наметавонӣ.

Continue reading

05.02.2017 Posted by | Баҳс, Тоҷик, Фарҳанг, Худшиносй, Ҷомеа | | 15 Comments

Ёдҳо, фарёдҳо…

Пас аз ҳар сафарам ба Ватан рӯзҳову ҳафтаҳову моҳҳо дидаву шунидаву озмудаҳои худро хостаю нохоста, гаштаю баргашта, гоҳу ногоҳ, шабу саҳар дубора мебинам ва мешунавам. Чеҳраҳо ва манзараҳо ҳамеша пеши нигоҳам ба ҷилва меоянд. Хотираҳои ман дар шаби хобам ба фарёдҳо табдил мешаванд. Аз садои худам бедор мешавам ва мефаҳмам, ки чашмонам пуробанду болинам тар.

Continue reading

25.11.2016 Posted by | Ватан, Ислом, Сиёсат, Таҷриба, Тоҷикистон, Фарҳанг, Ҷомеа | Leave a comment

Тори мӯйи озодӣ

torАндешаҳои андӯҳомези рӯзи иди пурфараҳ

Аҷиб аст. Баъзеҳо танҳо баъд аз 25 сол лаззати истиқлолиятро чашиданд. Онҳое, ки 25-30 ё 50 сол пеш ин андешaро ба зеҳни мардум ҷой мекарданд, бе кафан мурданд, маҳбус ё ғарибанд. Ба қадри онҳо шояд баъд аз 25 соли дигар расанд.

Continue reading

09.09.2016 Posted by | Ватан, Таърих, Тоҷикистон, Худшиносй, Ҷомеа | | 17 Comments

О ненависти к Джамшедам

bk1Я не удивляюсь, почему некоторые статьи в российской прессе буквально переполнены ненавистью к таджикам. Слежу за этим феноменом еще со времен распада СССР, в моем архиве десятки тысяч вырезок из разных изданий, в компьютере сотни ссылок. Одно время хотел написать научную работу – кандидатскую, а потом и докторскую под названием «Эмоциональное отражение таджикских событий в российской прессе», но потом сам забраковал тему за недостойность. Такие вещи надо сразу выкинуть в мусорный бак и позабыть. Так делали великие нации.

Continue reading

13.08.2016 Posted by | Баҳс, Ватан, Матбуот, Русия, Тоҷик, Тоҷикистон, Ҷомеа | Leave a comment

Гелоси Муҳаммадшарифи III

PragueГелоси ҷопоние дидам дар ин кӯчаи Прог, ки ба ду ранг шукуфтааст. Дидаму амаки Муҳаммадшарифам ба ёдам омад, ки айёми кӯдакии ман садбаргро ба гелоси боғамон найчапайванд карда буд. Одамон аз деҳу кӯйи атроф ба дидани гелосе меомаданд, ки дар як шохи баландаш садбарг шукуфта буд.

Continue reading

07.05.2016 Posted by | Инсон, Рӯзгор, Сарнавишт, Таҷриба, Ҳолнома, Ҷомеа | Leave a comment

Сиёсат ва дипломи 1992

Ҷавонони тоҷик аз сиёсат мегурезанд. Чаро? Падару модарашон иҷоза намедиҳанд, зеро саҳнаи сиёсиро ҳамарӯза мебинанд ва ҳам ҳанӯз таъми талхи ҷанги дохилии Тоҷикистон аз комашон нарафтааст. Аз минбари сиёсат даъват садо медиҳад, ки ҷавонон хуб таҳсил кунанд, зеро умури кишвар дар оянда ба дасти онҳо хоҳад буд. Он оянда кай фаро мерасад, номаълум.

Continue reading

01.09.2014 Posted by | Ватан, Рӯзгор, Тоҷикистон, Худшиносй, Ҷомеа | | 2 Comments

Сайид Абдуллоҳи Нурӣ: “Бале, ман гузашт кардам”

nuriПанҷ мусоҳибаи номатбӯъ ё нашрнашудаи устод Сайид Абдуллоҳи Нурӣ. Мехоҳам ин номи дувуми китоб бошад. Аз эшон даҳҳо бор мусоҳиба гирифтаам, вале сӯҳбатҳои чандсоатии мо шояд 7 ё 8-тоанд, ки бархе аз онҳо то ҳанӯз ба шакли пурра нашр нашудаанд ва ин яке аз чунин гуфтумонҳост. Бовар дорам, хеле чизҳоро рӯшан мекунад ва барои таърихнигорон ва сиёсатшиносон ганҷи шойгоне хоҳад буд.

Continue reading

27.06.2014 Posted by | Амният, Ватан, Ваҳдат, Таърих, Таҷриба, Худшиносй, Ҷомеа | 39 Comments

Чаро Ибни Синои нав надорем?

Вожаи инглисии “coaching” маро саргаранг кардааст. Ин чист? Тарбиятгарӣ? Мураббигарӣ? Парвариш? Машқдиҳӣ? Роҳнамоӣ? Ба як сабақгирие мерафтаму дар ин бора фикр мекардам ва ҳаргиз гумон надоштам, ки то ҳоло маънии ин вожаро дуруст нафаҳмидаам. Вақте онро мешунидам тренери варзиш ба ёдам мерасид, аммо… дунё воқеан печидатар шудааст.

Continue reading

18.06.2014 Posted by | Илм, Инсон, Табиат, Худшиносй, Ҷомеа | | Leave a comment

“Инфографика” ё “доданамо”?

Гирифтани офтоб дар тасвири Абурайҳони БерунӣОдат шудааст, ки ҳама чизи навро ихтирои Ғарб номем. Аммо чанде аз донишмандони номвари Ғарб, аз ҷумла профессор Фредерик Старр, мегӯянд, аксари ихтироъҳои ҷаҳон аз Шарқ ва махсусан Хуросон бархостаанд. Китоби Старр, ки ахиран дар Амрико чоп шуд, дар ин бора далелҳои зиёд дорад ва мехоҳам ҳам дар бораи он чизе нависаму ҳам тарҷумааш кунам, аммо ҳоло мавзӯъ дигар аст.

Continue reading

10.03.2014 Posted by | Ҷомеа | , , , | Leave a comment

Соли апаи Че

apai CheДу саҳна ё дақиқтараш, саҳнасозии соли 2013 дар театри сиёсии Тоҷикистон падидаи нав буданд. Яке намоиши эътирозӣ дар назди сафорати Амрико ва дафтари Созмони Милал дар Душанбе дар моҳи апрел ва дигаре балвои густохона дар ситоди Ҳизби сотсиал-демократҳои Тоҷикистон дар моҳи декабр. Дар ҳоле ки мақомот ба ҳама гуна ҷамъомади ҳамфикрон ҳассосият нишон медиҳанд, ин ду маврид барои ташаббускорон ва иҷрокунандагон бепайомад буд.

Continue reading

29.12.2013 Posted by | Баҳс, Интихобот, Таърих, Таҷриба, Тоҷикистон, Ҷомеа | Leave a comment