Салими Аюбзод

Нигариш ва кандуков

Як суруди солҳои бистум

Мардум одат доранд, ба рӯйдодҳои таърихӣ байту суруд бахшанд ва ба ин васила ҷузъиёти замони зиндагии худро барои ояндагон сабт намоянд. Намунаи барҷастаи онро метавон дар суруди мардумии “Восеъ ғазост имрӯз” дид, ки ҳолу ҳавои шӯриши мардуми ҷабрдидаи тоҷикро зидди ҳокимони манғит дар соли 1888 то рӯзҳои мо расонд ва ҳамин гуна ба ҷовидонаҳо хоҳад бурд.

Агар имрӯз хабару гузориши рӯзноманигорон пешнависи таърих бошанд, дар гузашта ҳамин сурудҳои халқӣ ва қиссаву тазкираҳо чунин нақшро бозидаанд ва паёмро аз даҳон ба даҳон ва аз насл ба насл интиқол додаанд. Ҳатман ин сурудро хонда ё шунидаед:

Continue reading

Advertisements

10.07.2018 Posted by | Uncategorized | Leave a comment

Гирд гардад гардуни гардон

Чанде аз хонандагон дар робита ба ҳикояи “Гирдгардон” изҳори назар карданд, ки аз онҳо самимона сипосгузорам. Ҳама гуна вокуниши ёронро дӯст медорам ва эродҳои дурусташонро мепазирам. Пас аз номаи яке аз онҳо номи достон тағйир кард ва вожаи “сирк” аз он барандохта шуд. Бори аввал ин ҳикояи бо номи “Гирдгардони сирк” нашр шуда буд, лек як дӯсти азизам дуруст фармуд, ки ин гирдгардон фаротар аз маҳдудаи сирк меравад ва банда пазируфтам.

Пурсиш ва андешаҳои дигаре аз ёрони меҳрубон бароям расид, ки хостам, ин ҷо матраҳ шаванд.

Continue reading

10.07.2018 Posted by | Каме латра, Таҷриба, Тоҷик, Фарҳанг, Ҳикоя, Ҷомеа | | Leave a comment

“Файзулло бало буд”

Нависанда ва рӯзноманигори эстон Аво Сузӣ аз як нашрияи солҳои 1930-и эстонӣ ин матлабро пайдо ва ба тоҷикӣ баргардон карда, ба банда фиристод. Инҳо хотираҳои як комиссари сурх аз ширкаташ дар ҷангҳои солҳои 1920-30 дар Осиёи Марказист ва бештар ба симо ва рафтори раҳбари ҷавонбухориён, дертар раиси Ҳизби коммунисти Бухоро ва баъдан сарвазири Ӯзбакистон, Файзуллоҳ Хоҷаев бахшида шудааст. Сипосгузорам аз Авои азиз, ки ин қадар сол аст, аз Тоҷикистон рафта бошад ҳам, ҳамеша дар фикри тоҷикон ва Тоҷикистон аст! Тарҷумаи Аво бе таҳрир, бо забони матбуотие, ки ӯ медонист.

Continue reading

03.07.2018 Posted by | Ватан, Инқилоб, Осиёи Марказӣ, Сиёсат, Таърих | | Leave a comment

“Мутавалиди 65”

65, яъне соли 1365-и гоҳшумории ҳиҷрии хуршедист, ки ба 1987-и тақвими григориянӣ рост меояд ва қаҳрамони марказии филм Афшор дар ин сол ба дунё омада, аммо барои он ки калонсолтар аз духтари дӯстдоштааш бошад, зодсоли худро панҷ сол бештар гуфтааст ва ногаҳон, дар як шароити вижа, ин роз ошкор мешавад. Духтар меранҷад, ки ҷавон барояш дурӯғ гуфтааст ва бар ин аст, ки зиндагии якҷоя набояд аз дурӯғ сар шавад.

Continue reading

01.07.2018 Posted by | Синемо, Фарҳанг, Эрон, Ҳунар, Ҷомеа | | Leave a comment

“Бародарам Хусрав”

Чанд соли охир одат дорам, агар имкон буд, ҳар ҳафта як филми хуб бинам. Дар ин муддат зиёда аз 200 филм дидам, ҳам нав ва ҳам қадимӣ, ҳам шоҳкор ва ҳам миёна ё суст. Ҷолиб аст, ки аксари онҳо филмҳои эрониянд. Ба пиндори ман, имрӯз синемои Эрон ягона синемои ҷаҳон аст, ки беш аз дигарон шоҳкор рӯйи парда меорад ва муҳимтар аз ин беҳтар аз дигарон ба ниёзҳои инсони садаи 21 посух медиҳад. Бо бовари тамом мегӯям, чун аз дастовардҳои синемои Жопун, Чин, Уқёнусия, Ҳинд, Русия, Аврупо, Амрикои Лотин, Африқо низ то андозае огоҳам. Телевизион тамошо намекунам, танҳо филм. Гоҳе аз интернет ва гоҳе аз дӯстон ба орият мегирам.

Continue reading

17.06.2018 Posted by | Инсон, Синемо, Эрон | , | Leave a comment

Тревожная граница

Чего хочу? Хочу, чтобы любые провокаторы на таджикско-кыргызской границе, с любой стороны, кем бы они не были, должны быть привлечены к ответу! Так как они всегда или в большинстве случаев остаются без наказания, да еще становятся чуть ли не национальными героями, провокации продолжаются бесконечно. Уже который год из границы поступают тревожные сообщения, взбудораживающие население обеих стран!

Continue reading

07.06.2018 Posted by | Амният, Ватан, Осиёи Марказӣ, Равобити байнулмилалӣ, Таҷриба, Тоҷикистон | Leave a comment

Жизнь в Сагзистане*

Рассказ о том, как жили и чем дышали советские офицеры в Афганистане за год до вывода войск СССР из этой страны. Впервые на русском. Спасибо Муборак Шариф за прекрасный перевод.

Continue reading

07.05.2018 Posted by | Адабиёт, Асари бадеӣ, Афғонистон, Таҷриба, Ҳикоя | 1 Comment

Ранг барои вожаҳо

Шеваи навишти худро шикастам ва барои худ сабки наве сохтам, ки дар он воқеа андаруни мағзи қаҳрамон ва гӯё дар фазои паҳлуӣ ё мутавозӣ рӯй медиҳад, аммо ҳарду фазо чун кӯзае андар кӯзаанд ё кадучае андар каду. Шояд дар адабиёт чизи наве нест, вале барои ман таҷрубаи нав ва ҳаяҷонбахш аст. Аввал онро дар “Фонуси ёд” озмудам ва ҳоло ҳикояи навам “Ранг барои вожаҳо” низ ҳамин гуна аст.

Он гиромидошти ёди ҳазорон нафар аз масчоиён аст, ки ҳангоми кӯчонданашон аз кӯҳистони сарсабз ба биёбон ҷон бохтаанд ва ҳам эҳдо ба равони як нависандаи бузурги ҷавонмарг ва ҳамаи қурбониёни муҳоҷирати мардум аз кӯҳистони Яғнобу Ғарму Кӯлобу Бадахшон ба даштҳои водии Вахш бахшида мешавад.

Continue reading

23.04.2018 Posted by | Адабиёт, Асари бадеӣ, Каме латра, Фарҳанг, Ҳикоя | Leave a comment

Суоли мунаққид

Адабиётшинос ва мунаққиди забардаст Ҷӯрахон Бақозода на танҳо дар пажуҳиши адабиёти тоҷик саҳми бузург доранд, балки ба самтгириҳои он низ таъсири назаррас гузоштаанд. Устоди олуфта бӯйи Айнию Деҳотию Улуғзода мекарданд. Баҳои эшон ба ин ё он асар гӯё дар тарозуи заргар чен мешуд ва на кам меомаду на зиёд. Дареғ, кам менавиштанд, аммо, шукр, сара. Равонашон шод бод, чандест ёдашон бо ман аст, аз суҳбатҳояшон як олам баҳра бардоштаам ва то зиндаам, сипосашон мегузорам.

Continue reading

11.04.2018 Posted by | Uncategorized | Leave a comment

Латифӣ ва бозиҳои паси парда

Вақте ки Отахон Латифӣ аз мақоми ноиби сарвазир истеъфо дод, гуфт, аммо аз сарварии Иттиҳоди журналистони Тоҷикистон канор нахоҳад рафт, балки акнун бо талоши бештар ба тақвияти ин созмон ва рушди матбуоти кишвар машғул хоҳад гашт. Ӯ аз вазифаи баланди давлатӣ ба осонӣ даст кашид, аммо касби якумрии худ ва ҳампешагону ҷавонони рӯноманигор ва озодии матбуотро он гуна дӯст медошт, ки ҳаёти хешро бидуни онҳо тасаввур карда наметавонист.

Continue reading

18.03.2018 Posted by | Ватан, Инсон, Латифӣ, Матбуот, Сиёсат, Таҷриба, Ҷомеа | Leave a comment

Корномаи устод Мазҳабшо

Марди гандумгуни як андоза ҳиндусимои хандон, ки сигори талхи, ба гуфтаи худаш, “термоядерӣ” мекашид, метавонист, аз як ибораи нишонрас ба гунае шод шавад, ки ҳамаи бинои Иттифоқи нависандагонро ба сар бардорад ё аз як ҷумлаи носолим мисли бемори ноумед дард кашад ва дилмонда шавад; аз ҳуруфи номуносиби сарлавҳа ё акси хираи сафҳаи корректурии рӯзнома беандоза асабонӣ гардад ва айнаки худро ба сари дастгоҳи нашр бизанаду бишканад ё макети беҳтарин сафҳаро ба девори коргоҳи худ овезад; меҳрубонтарин ҷентлмени бонувон бошад ва аммо чун гилашро бо ишқи сухан сириштаанд, дилдодаи ҳикмату навиду мақолаи олӣ ва фидокори рӯзнома ба ҳадде ки шояд ҳеҷ шабе бе ёди газета нахуфта бошад; марди коре, ки заҳмати шоқа кашад ва бо кулли шодмонияш аз комёбии худ ситоиши беҳадро напазирад, аз гуфтани ҳақиқат наҳаросад ва ба ҳақгӯён арҷ бигузорад — ин аст устод Мазҳабшои Муҳаббатшо!

Continue reading

14.02.2018 Posted by | Инсон, Матбуот, Озодии сухан, Сарнавишт, Ҳолнома, Ҷомеа | 1 Comment

Се рӯзи мотам

Месӯзам аз дарун ба оташе, ки бо ҳар нафас забонае баландтар мезанад. Ҳар сӯ нигарам, онро мебинам, ки гӯё пазмону зори ман аст ва танҳо бояд даст ёзонду гирифту аз шиддати васл бӯсидаш. Се рӯз аст барояш мотам дорам. Гумон доштам, дар роҳу равиши фанновариҳои нав устодӣ дорам, мебинам, Маҷнуне дар биёбонаму бас!

Continue reading

13.01.2018 Posted by | Адабиёт, Каме латра, Китоб, Таҷриба, Ҳолнома | 21 Comments