Салими Аюбзод

Нигариш ва кандуков

Намунаи ношинохта

Дар сиюмин солгарди нахустин гирдиҳамоии Душанбе

Гоҳе дониставу хоста, ва гоҳи дигар надониставу нахоста, ба руйдодҳои сарнавиштсози таърих баҳои яктарафа дода мешавад. Вале гоҳи дигар чунин воқеаҳо бо ҳадафҳои муайян хурду беарзиш қаламдод мешаванд. Сабаб дар он аст, ки ҳоло ҳам, пас аз чаҳоряк асри соҳибихтиёрӣ, таърихи мо дастхуши бозиҳост ва нигорандагон чизеро бо ҳазор ҳила бузургу бошукуҳ мекунанду чизи дигареро аз назарҳо дур ва ҳамоно сиёсат бар таърих зӯр меорад.

Ин ҷо на танҳо “ҳасрати оромӣ ва шикамсерӣ”-и замони шӯравӣ, балки ифроту тафрити радкунандаи ҳамдигар низ нақш мебозанд. Шояд равандест хоси даврони дарози гузор. Бо вуҷуди ин ба оҳистагӣ ҳам бошад, ҳаводис полуда мешаванд, дер ҳам бошад, ҳақ ба ҳақдор мерасад ва ба сахтӣ ҳам бошад, рӯйдодҳои арзишманд ҷойгоҳи худро меёбанд.

Continue reading

Advertisements

11.02.2019 Posted by | Забони модарӣ, Сиёсат, Таърих, Таҷриба, Тоҷикистон, Худшиносй | Leave a comment

Модарам биҳишт рафт

Медонистам, ки ин рӯзро дар пеш дорам. Дилу рӯҳам меларзид ва аз андешидани он меҳаросидам. Ончунон омад мисли муште ба сарам. Ҳоламро худам медонаму Худо. Модарам рафт ба назди падарам. Дареғ, ки рӯйи сардашро надидам, то дилам сард шавад. Дар ёдҳои ман ҳамеша зиндаву шоду пуршӯру озода боқӣ хоҳад монд. То охирин нафас ба ҳеч дарду беморӣ тан надод ва ҳамеша мегуфт, пагоҳ нағз мешаваду мехезад, аммо ин бор нахест, чашмони сабзашро боз накард, лабханд назад.

Continue reading

11.01.2019 Posted by | Таърих, Худшиносй, Ҳолнома | , | Leave a comment

Садо-гум-карда

Салби масъулият: Пешопеш огоҳ мекунам, ки номҳо, қаҳрамонон, муассиса, ҷойи воқеа, худи қисса маҳсули хаёли муаллифанд. Ҳама гуна монандии онҳо бо афроди воқеӣ, чӣ зинда, чӣ даргузашта ё шабоҳат ба рӯйдодҳои ҳақиқӣ тасодуфист. Ҳеч гуна даъво пазируфта намешавад. Достон бар пояи аслҳои озодии сухан иншо гаштааст.

Ба хонанда: Натарс, азизам. Агар тарсӣ, нахон. Фақат аз худат бипурс, оё чиро нависанда чунин ҳушдоре нашр намудааст. Дари ҳама гуна интиқоду эрод ба рӯйи ҳамагон боз аст. Ба саломатӣ!

Continue reading

22.12.2018 Posted by | Адабиёт, Асари бадеӣ, Каме латра, Фарҳанг, Ҳикоя | Leave a comment

Цветные слова

«Жанр некоторого умеренного фэнтези и легкой мистики вполне украшает прозу». Так сказал о моем новом рассказе «Цветные слова» блестящий литературовед и эссеист Иван Никитич Толстой, внук писателя А.Н. Толстого и брат замечательной писательницы Татьяны Толстой. Его оценка для меня многого значит. Но рассказ о самых что ни есть реальных событиях – принудительного переселения моих предков из высокогорья в необустроенную и смертоносную долину; попытка молодого, но знаменитого в те годы писателя Пулада Толис написать роман о героизме переселенцев и его последние дни перед трагической смертью.

Continue reading

04.12.2018 Posted by | Адабиёт, Асари бадеӣ, Сарнавишт, Фарҳанг, Ҳикоя | Leave a comment

Асрори Асрорӣ

Омадани ӯ ба донишгоҳ аҷаб тамошое дошт. Марде бо қомати баланд, вале китфони андаке хамида, каллаи калон, мӯйҳои мошубириниҷи ба пас шонахӯрда ва каме дарози дар охири худ ҷингилаи афтода ба паси гардан, қадамҳои кӯтоҳу шумурда, вале тезу қатъӣ ва устувор, чашмони мешии калон ва нигоҳи ҷиддии шикофанда аз анбӯҳи раҳгузарони кӯчаи ба номи Айнӣ ҷудо мешуд ва ба оҳистагӣ аз зинаҳо боло рафта, вориди бино мегашт. Ҳанӯз пайкари ӯ аз дур намоён нашуда, бехгӯшии “Асрорӣ меояд” садо медод ва мавҷе ҷамъи истода дар даромадгоҳи факултаро ба ҷунбиш меовард. Continue reading

07.11.2018 Posted by | Ватан, Инсон, Сарнавишт, Таърих, Фарҳанг, Uncategorized | | 1 Comment

Нахи ҷон аз Рӯдакӣ, Айнӣ ва Ғафуров

(Андар шастумин зодрӯзи Қодири Рустам)

Зодрӯзҳое ҳастанд, ки моро ба фикри шукргузорӣ мекашонанд. Чун аз онҳо мешунавем, ба худ мегӯем, Худоё, шукри он рӯзу он соату моҳу солат, ки чунин касеро ба мо армуғон оварда.

Continue reading

11.10.2018 Posted by | Адабиёт, Инсон, Таърих, Тоҷик, Худшиносй, Ҳунар, Ҷомеа | Leave a comment

Баракат ва Дунё

Нависандаи машҳури мисрӣ Наҷиб Маҳфузро романҳояш, ба вижа “Сегонаи Қоҳира” барандаи Ҷоизаи Нобел карданд. Аммо ӯ беш аз ҳама ҳикоёти хешро дӯст медошт ва дар ин жанр низ аз реализму натурализм то модернизм расид ва роҳҳои наву ҷолиберо имтиҳон кард. Ин ҳикоя бо тасвирҳои дилрас ва чархишҳои ногаҳонияш ба дилам нишаст. Номгузории қаҳрамонҳо ба назарам тамсилӣ омад. Умедворам, ту, хонандаи азиз, бардошти худро хоҳӣ дошт ва агар андешае пеш омад, дар ҳошияи ин тарҷума хоҳӣ нигошт. Ба саломатӣ! Continue reading

05.10.2018 Posted by | Адабиёт, Асари бадеӣ, Фарҳанг, Ҳикоя, Ҳунар | Leave a comment

Segafredo (на русском)

Этот рассказ был написан задолго до того, как появился франчайзное кафе Segafredo в Душанбе, и опубликован в разных газетах и журналах в Таджикистане. А когда появился кафе, друзья стали шутить, сколько я получил гонорара за рекламу бренда? Нисколько. Оказались скупыми. Могли бы налить чашечку кофе тем, кто читал рассказ. Да, ладно, написано не о кофе, а любви и предвзятости. Некоторые думают, что таджички, проживающие на Западе этакие эмансипированные женщины, забывшие свои традиции, рано потерявшие целомудрие и т.д. Да что сказать о живуших в Европе, даже на Родине парни не хотят жениться на образованных, сильных характeром девушках.

Continue reading

18.09.2018 Posted by | Асари бадеӣ, Каме латра, Фарҳанг, Ҳикоя | | Leave a comment

Биҳишти кӯдакона

Росташ, ин нависандаи бузурги мисрӣ, барандаи Ҷоизаи Нобел, Наҷиб Маҳфузро ахиран барои худ кашф кардам ва ҳатто дар шакли аввали ин тарҷума номи ӯро Нақиб навиштам, на Наҷиб, аҷаб шармандагие! Аммо ба барандагони Ҷоизаи Нобел ҳамеша бо шубҳа менигарам (то рӯзе ки худам онро нагирам, барояш бовар нахоҳам кард — ҳазл), чун ҳамеша, кам ё зиёд, як ангеза ва шамими сиёсӣ ҳам дорад.

Continue reading

16.09.2018 Posted by | Адабиёт, Фалсафа, Фарҳанг, Ҳикоя, Ҳунар, Ҷомеа | Leave a comment

Лаъл ва чоҳ

Оре, достонҳое хондаам, ки агар то охирин вожа наравӣ, маъно бароят нофаҳмо, парешон, бедалел ва ғайримантиқ намудор мешавад. Вале чун охирин ҷумларо мехонӣ, гӯё дар пеши чашмат субҳ медамад, ҳама ҷой ва ҳама чиз рӯшан мегардад. Дар ин ҳикояи нав хостам. аз ҳамин сабки бузургони адабиёт истифода кунам.

Continue reading

29.08.2018 Posted by | Асари бадеӣ, Каме латра, Фарҳанг, Ҳикоя | Leave a comment

Тоҷик қаҳрамони шоҳмоти Миссурӣ шуд

Ин сарлавҳа мебоист, чандин cол пеш нашр мешуд, аммо дертар қаҳрамони мо инсулт ва бистарӣ шуд ва танҳо ҳоло аз дӯсти пешина паём расид. Математики тоҷик, Носир Улмасзод, устоди пешини кафедраи кибернетикаи Донишкадаи кишоварзии Тоҷикистон аз соли 1995 дар Амрико ба сар мебарад ва ба гуфтаи онҳое, ӯро мешиносанд аз беҳтарин ва камшумортарин донишмандони ин ришта дар кишвар буд.

Continue reading

21.08.2018 Posted by | Амрико, Ватан, Сарнавишт, Тоҷик, Тоҷикистон | 1 Comment

Ойинаи поки Аво Сузӣ

Аво Сузӣ барои наворгирии як намоиши Телевизиони Эстония дар соли 1978 ба Тоҷикистон омад, ошиқи ин кишвар ва мардуми он шуд, метавон гуфт, ба як тоҷик табдил ёфт, ин ҷо монд ва ба адабу фарҳанги он хидмат кард.

Continue reading

14.08.2018 Posted by | Ватан, Сарнавишт, Таърих, Таҷриба, Фарҳанг, Худшиносй, Ҳунар, Ҷомеа | | Leave a comment