Салими Аюбзод

Нигариш ва кандуков

“21 сабақи садаи 21”

Ёднавиште пас аз хондани китоби Ювал Нуҳ Ҳарорӣ “21 сабақи садаи 21”

Пеши рӯ ваҳшатест ногуфтанӣ ва ва бе ваҳдати ҷаҳонӣ наҷот номумкин аст. Дар ин ҳол башар торафт бесаводтар мешавад ва аз таҷрибаи рӯзгор баҳра намегирад.

***

Ҳамеша ҳамин тур аст, ки гоҳе китоберо мехонам, дилдодаи он мешавам, аз нукоти ҷолибаш ба ҳаяҷон меоям, ба печутоби риштаи андеша ва ширинию пурмағзии баёни нависандааш аҳсант мегуям, гоҳе мехоҳам, порчаҳои бузургеро аз он китоб ба дафтари хотираам кӯчонам. Чунин китоб ҳатман ба ман таъсир мекунад, вале ҳанӯз гуфта наметавонам, ки он аз имтиҳони ман гузаштааст.

Continue reading

Advertisements

22.03.2019 Posted by | Баҳс, Илм, Инсон, Китоб, Рӯзгор, Таҷриба, Ҷомеа | , | Leave a comment

Модари ҷон, оҳ, модар

Модар, яъне меҳр. Модар, яъне ишқ… Модар, яъне осмон, хуршед ва ҳавои поке барои нафасҳои ширин. Шири муқаддасаш, ки аз умқи ҷонаш меояд, оби ҳаёти мо. Модар, яъне гармие дар сардтарин рӯзҳои зиндагӣ ва сояе барои наҷот аз тамузи сӯзон. Боли фаришта бар сари инсон ва кафи дасти Худо барои нахустин қадамҳо. Модар, яъне аввалину зеботарин мусиқӣ дар гӯши мо, нахустин садо ва сухан.

Continue reading

06.03.2019 Posted by | Инсон, Рӯзгор, Сарнавишт, Фалокат, Ҳолнома | | Leave a comment

Два черных алмаза

Представьте себе, я сам аж задрожал и расплакался, когда дошел до последнего предложения своего же рассказа. Возможно, потому что, это было написано очень давно, в мою молодость, и тут опять я пишу о любви, любви трагической, а может быть потому, что получился отличный перевод, будто читаю не себя, а какого-то маститого писателя-классика, спасибо за это Муборак Шариф!

Continue reading

22.02.2019 Posted by | Таҷриба, Ҳикоя | , | Leave a comment

Чеҳраи ҷони инсон

Ҷон ё руҳи инсон чеҳра ва симои нотакрори худро дорад. Нишон додани он осон нест. Комёбии беҳтарин асарҳо маҳз дар он аст, ки аз равони одамон чеҳранигорӣ мекунанд. Кори сахт аст. Боистӣ ин андомро аз зарраҳои хурди гоҳе нонамоёне гирд оварду сохт, ки худи руҳ ё ҷон аз онҳо иборат аст. Инро метавон нигоргарии квантӣ номид. Ба ҳар тартиб, ман аз тамошои филми “Умарако” ҳамин гуна натиҷа бардоштам.

Continue reading

20.02.2019 Posted by | Баҳс, Инсон, Сарнавишт, Синемо, Ҳунар | Leave a comment

Як салом (Латра)

ЯК САЛОМ
(Латра)

Аз фурӯшгоҳ мебарояму дар пиёдароҳ ногаҳон бо ӯ рӯбарӯ меоям ва дар он як лаҳзаи кутоҳи во хӯрдани чашмонамон сар такон медиҳам ва “салом” мегӯям.

Вай ҳам салом медиҳад ва хандаи сустаке гирди лабаш мегардад, вале ҳамон дам қиёфаи ҷиддӣ мегирад ва ба ҳамроҳаш — марди тануманди қадбаланде менигарад, ки нигоҳи тезе ба мо меандозад.

Аз худам мепурсам, ки чаро чунин кардам? Дилам мехоҳад зуд гузараму равам.

Continue reading

20.02.2019 Posted by | Адабиёт, Каме латра, Фарҳанг, Ҳикоя, Ҷомеа | Leave a comment

Намунаи ношинохта

Дар сиюмин солгарди нахустин гирдиҳамоии Душанбе

Гоҳе дониставу хоста, ва гоҳи дигар надониставу нахоста, ба руйдодҳои сарнавиштсози таърих баҳои яктарафа дода мешавад. Вале гоҳи дигар чунин воқеаҳо бо ҳадафҳои муайян хурду беарзиш қаламдод мешаванд. Сабаб дар он аст, ки ҳоло ҳам, пас аз чаҳоряк асри соҳибихтиёрӣ, таърихи мо дастхуши бозиҳост ва нигорандагон чизеро бо ҳазор ҳила бузургу бошукуҳ мекунанду чизи дигареро аз назарҳо дур ва ҳамоно сиёсат бар таърих зӯр меорад.

Ин ҷо на танҳо “ҳасрати оромӣ ва шикамсерӣ”-и замони шӯравӣ, балки ифроту тафрити радкунандаи ҳамдигар низ нақш мебозанд. Шояд равандест хоси даврони дарози гузор. Бо вуҷуди ин ба оҳистагӣ ҳам бошад, ҳаводис полуда мешаванд, дер ҳам бошад, ҳақ ба ҳақдор мерасад ва ба сахтӣ ҳам бошад, рӯйдодҳои арзишманд ҷойгоҳи худро меёбанд.

Continue reading

11.02.2019 Posted by | Забони модарӣ, Сиёсат, Таърих, Таҷриба, Тоҷикистон, Худшиносй | Leave a comment

Модарам биҳишт рафт

Медонистам, ки ин рӯзро дар пеш дорам. Дилу рӯҳам меларзид ва аз андешидани он меҳаросидам. Ончунон омад мисли муште ба сарам. Ҳоламро худам медонаму Худо. Модарам рафт ба назди падарам. Дареғ, ки рӯйи сардашро надидам, то дилам сард шавад. Дар ёдҳои ман ҳамеша зиндаву шоду пуршӯру озода боқӣ хоҳад монд. То охирин нафас ба ҳеч дарду беморӣ тан надод ва ҳамеша мегуфт, пагоҳ нағз мешаваду мехезад, аммо ин бор нахест, чашмони сабзашро боз накард, лабханд назад.

Continue reading

11.01.2019 Posted by | Таърих, Худшиносй, Ҳолнома | , | Leave a comment

Садо-гум-карда

Салби масъулият: Пешопеш огоҳ мекунам, ки номҳо, қаҳрамонон, муассиса, ҷойи воқеа, худи қисса маҳсули хаёли муаллифанд. Ҳама гуна монандии онҳо бо афроди воқеӣ, чӣ зинда, чӣ даргузашта ё шабоҳат ба рӯйдодҳои ҳақиқӣ тасодуфист. Ҳеч гуна даъво пазируфта намешавад. Достон бар пояи аслҳои озодии сухан иншо гаштааст.

Ба хонанда: Натарс, азизам. Агар тарсӣ, нахон. Фақат аз худат бипурс, оё чиро нависанда чунин ҳушдоре нашр намудааст. Дари ҳама гуна интиқоду эрод ба рӯйи ҳамагон боз аст. Ба саломатӣ!

Continue reading

22.12.2018 Posted by | Адабиёт, Асари бадеӣ, Каме латра, Фарҳанг, Ҳикоя | Leave a comment

Цветные слова

«Жанр некоторого умеренного фэнтези и легкой мистики вполне украшает прозу». Так сказал о моем новом рассказе «Цветные слова» блестящий литературовед и эссеист Иван Никитич Толстой, внук писателя А.Н. Толстого и брат замечательной писательницы Татьяны Толстой. Его оценка для меня многого значит. Но рассказ о самых что ни есть реальных событиях – принудительного переселения моих предков из высокогорья в необустроенную и смертоносную долину; попытка молодого, но знаменитого в те годы писателя Пулада Толис написать роман о героизме переселенцев и его последние дни перед трагической смертью.

Continue reading

04.12.2018 Posted by | Адабиёт, Асари бадеӣ, Сарнавишт, Фарҳанг, Ҳикоя | Leave a comment

Асрори Асрорӣ

Омадани ӯ ба донишгоҳ аҷаб тамошое дошт. Марде бо қомати баланд, вале китфони андаке хамида, каллаи калон, мӯйҳои мошубириниҷи ба пас шонахӯрда ва каме дарози дар охири худ ҷингилаи афтода ба паси гардан, қадамҳои кӯтоҳу шумурда, вале тезу қатъӣ ва устувор, чашмони мешии калон ва нигоҳи ҷиддии шикофанда аз анбӯҳи раҳгузарони кӯчаи ба номи Айнӣ ҷудо мешуд ва ба оҳистагӣ аз зинаҳо боло рафта, вориди бино мегашт. Ҳанӯз пайкари ӯ аз дур намоён нашуда, бехгӯшии “Асрорӣ меояд” садо медод ва мавҷе ҷамъи истода дар даромадгоҳи факултаро ба ҷунбиш меовард. Continue reading

07.11.2018 Posted by | Ватан, Инсон, Сарнавишт, Таърих, Фарҳанг, Uncategorized | | 1 Comment

Нахи ҷон аз Рӯдакӣ, Айнӣ ва Ғафуров

(Андар шастумин зодрӯзи Қодири Рустам)

Зодрӯзҳое ҳастанд, ки моро ба фикри шукргузорӣ мекашонанд. Чун аз онҳо мешунавем, ба худ мегӯем, Худоё, шукри он рӯзу он соату моҳу солат, ки чунин касеро ба мо армуғон оварда.

Continue reading

11.10.2018 Posted by | Адабиёт, Инсон, Таърих, Тоҷик, Худшиносй, Ҳунар, Ҷомеа | Leave a comment

Баракат ва Дунё

Нависандаи машҳури мисрӣ Наҷиб Маҳфузро романҳояш, ба вижа “Сегонаи Қоҳира” барандаи Ҷоизаи Нобел карданд. Аммо ӯ беш аз ҳама ҳикоёти хешро дӯст медошт ва дар ин жанр низ аз реализму натурализм то модернизм расид ва роҳҳои наву ҷолиберо имтиҳон кард. Ин ҳикоя бо тасвирҳои дилрас ва чархишҳои ногаҳонияш ба дилам нишаст. Номгузории қаҳрамонҳо ба назарам тамсилӣ омад. Умедворам, ту, хонандаи азиз, бардошти худро хоҳӣ дошт ва агар андешае пеш омад, дар ҳошияи ин тарҷума хоҳӣ нигошт. Ба саломатӣ! Continue reading

05.10.2018 Posted by | Адабиёт, Асари бадеӣ, Фарҳанг, Ҳикоя, Ҳунар | Leave a comment